دوره 18، شماره 4 - ( 12-1404 )
جلد 18 شماره 4 صفحات 826-807 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Almasi A, Khademikia S, Rajati F. Public participation in municipal waste management: a structured review study in developing countries and Iran. ijhe 2026; 18 (4) :807-826
URL: http://ijhe.tums.ac.ir/article-1-7059-fa.html
URL: http://ijhe.tums.ac.ir/article-1-7059-fa.html
الماسی علی، خادمی کیا سمانه، رجعتی فاطمه. مشارکت مردمی در مدیریت پسماند شهری: تحلیل شکاف تمایل تا عمل در کشورهای درحالتوسعه و ایران (مطالعه مرور نظاممند). سلامت و محیط زیست. 1404; 18 (4) :807-826
علی الماسی1 
، سمانه خادمی کیا*2 ، فاطمه رجعتی3
، سمانه خادمی کیا*2 ، فاطمه رجعتی3
1- مرکز تحقیقات توسعه اجتماعی و ارتقاء سلامت، پژوهشکده سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران
2- مرکز تحقیقات توسعه اجتماعی و ارتقاء سلامت، پژوهشکده سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران و کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران ،samanehkhademikia@gmail.com
3- گروه آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران
2- مرکز تحقیقات توسعه اجتماعی و ارتقاء سلامت، پژوهشکده سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران و کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران ،
3- گروه آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران
چکیده: (67 مشاهده)
زمینه و هدف: مشارکت مردمی رکن اصلی مدیریت پایدار پسماند شهری است. این مطالعه مروری نظاممند با هدف تحلیل سطح مشارکت، عوامل مؤثر و موانع آن در کشورهای درحالتوسعه و ایران انجام شد.
روش بررسی: بر اساس PRISMA 2020، جستجوی نظاممند در پایگاههای PubMed، Scopus، Web of Science، Google Scholar و SID با واژگان کلیدی Municipal Solid Waste Management،Public Participation،Developing Countries وIran انجام شد. مطالعات کیفی، کمی و ترکیبی (۲۰25–۲۰19) وارد شدند. دادهها با سنتز روایی و تحلیل مفهومی Clarke & Braun (۲۰۰۶) بررسی شدند.
یافتهها: از ۲۳۱۰ مقاله، ۳۰ مطالعه واجد شرایط (۲۰ ایران، ۱۰ سایر کشورها) مورد تحلیل قرار گرفتند. کیفیت اکثر مطالعات متوسط تا بالا بود. در 73/3 درصد مطالعات، مشارکت متوسط گزارش شد. میانگین مشارکت در ایران 43/5 درصد بود. آگاهی (فردی)، اعتماد به شهرداری (اجتماعی) و زیرساخت/شفافیت (مدیریتی) به عنوان عوامل مؤثر شناسایی شدند. موانع اصلی نیز؛ بیاعتمادی (۲۳ مطالعه)، فقدان زیرساخت (۲۰) و عدم شفافیت (۱۸) بودند. مدل مفهومی با سه محور عوامل، موانع و راهکارها طراحی گردید.
نتیجهگیری: علیرغم تمایل بالای شهروندان (تا ۷۰ درصد)، مشارکت عملی متوسط تا پایین (43/5 درصد) است. ریشه این شکاف، کماعتمادی نهادی و عدم شفافیت است. بدون بازسازی اعتماد از طریق بازخورد، بهبود زیرساخت و آموزش کاهش تولید، راهبردهای تکبعدی شکست میخورند. مدل مفهومی چارچوبی برای گذار از مدیریت بالا به پایین به حکمرانی مشارکتی ارائه میدهد.
روش بررسی: بر اساس PRISMA 2020، جستجوی نظاممند در پایگاههای PubMed، Scopus، Web of Science، Google Scholar و SID با واژگان کلیدی Municipal Solid Waste Management،Public Participation،Developing Countries وIran انجام شد. مطالعات کیفی، کمی و ترکیبی (۲۰25–۲۰19) وارد شدند. دادهها با سنتز روایی و تحلیل مفهومی Clarke & Braun (۲۰۰۶) بررسی شدند.
یافتهها: از ۲۳۱۰ مقاله، ۳۰ مطالعه واجد شرایط (۲۰ ایران، ۱۰ سایر کشورها) مورد تحلیل قرار گرفتند. کیفیت اکثر مطالعات متوسط تا بالا بود. در 73/3 درصد مطالعات، مشارکت متوسط گزارش شد. میانگین مشارکت در ایران 43/5 درصد بود. آگاهی (فردی)، اعتماد به شهرداری (اجتماعی) و زیرساخت/شفافیت (مدیریتی) به عنوان عوامل مؤثر شناسایی شدند. موانع اصلی نیز؛ بیاعتمادی (۲۳ مطالعه)، فقدان زیرساخت (۲۰) و عدم شفافیت (۱۸) بودند. مدل مفهومی با سه محور عوامل، موانع و راهکارها طراحی گردید.
نتیجهگیری: علیرغم تمایل بالای شهروندان (تا ۷۰ درصد)، مشارکت عملی متوسط تا پایین (43/5 درصد) است. ریشه این شکاف، کماعتمادی نهادی و عدم شفافیت است. بدون بازسازی اعتماد از طریق بازخورد، بهبود زیرساخت و آموزش کاهش تولید، راهبردهای تکبعدی شکست میخورند. مدل مفهومی چارچوبی برای گذار از مدیریت بالا به پایین به حکمرانی مشارکتی ارائه میدهد.
نوع مطالعه: مرور ساختاریافته |
موضوع مقاله:
عمومى
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
