زمینه و هدف: با وجود بهبود قابل توجه کیفیت هوا در سال ۱۳۹۷ در تهران و کمتر شدن میانگین غلظتهای اکثر آلایندهها در مقایسه با سالهای قبل، کیفیت هوا در این کلانشهر کماکان با مقادیر رهنمود سازمان جهانی بهداشت و استاندارد ملی فاصله دارد. هدف این مطالعه، برآورد اثرات آلودگی هوا بر سلامت در شهر تهران و با لحاظ نمودن توزیع مکانی ذرات معلق هوا با قطر ۲/۵ میکرومتر و کمتر (PM۲,۵) و توزیع مکانی جمعیت، در تعیین میزان مواجهه است.
روش بررسی: در این مطالعه، ضمن معرفی تابع غلظت-پاسخ GEMM و نرمافزار BenMAP-CE، مرگ و میر منتسب به مواجهه بلند مدت با PM۲,۵ هوای آزاد و توزیع مکانی آن در تهران برای سالهای ۱۳۹۶ و ۱۳۹۷ از این طریق تخمین زده شده است. دادههای غلظت ساعتی PM۲,۵ ایستگاههای سنجش کیفیت هوا جهت تخمین میزان غلظت PM۲,۵ برای ۳۴۹ محله تهران استفاده شده است.
یافتهها: نتایج بهدست آمده نشان داد که میانگین غلظت مواجهه با PM۲,۵ وزندهی شده با جمعیت در شهر تهران در سالهای ۱۳۹۶ و ۱۳۹۷ برابر µg/m۳ ۳۱/۸ و µg/m۳۲۶/۲ بوده است. با استفاده از تابع GEMM، در مجموع ۳۷۷,۷ (۱۲۶,۶-۵۸۱,۸) مرگ منتسب به PM۲,۵ در سال ۱۳۹۶ در بزرگسالان (بزرگتر از ۲۵ سال) برآورد گردید و برای سال ۱۳۹۷ این تعداد ۴۱۸,۶ (۹۱۸,۵-۷۵۳,۶) برآورد شد.
نتیجهگیری: توزیع مکانی مرگهای منتسب به PM۲,۵ نشان داد نرخ مرگ منتسب به ازای هر ۱۰۰ هزار نفر جمعیت، در مناطق ۱۶ و ۱۸ شهرداری تهران از سایر مناطق بالاتر و در منطقه یک از مناطق دیگر پایینتر است.