زمینه و هدف: نقش آب زیرزمینی به خصوص در مناطق کویری به منظور تامین آب شرب همواره مورد توجه بوده است. لیکن مطالعات و تصمیمگیری در خصوص استحصال آب از این منبع آب هزینهبر و دشوارتر از منابع سطحی است. بنابراین لزوم توجه به روشهای نوین تصمیمگیری در این زمینه مانند پهنهبندی اهمیت مییابد. با توجه به اثرات متفاوت پارامترهای شیمیایی آب در کیفیت نهایی آن، کاربرد روشهای تصمیمگیری چند معیاره و فازی مانند AHP، FAHP، ANP و FANP منجر به تهیه نقشههای دقیقتری در این زمینه میگردد. هدف این پژوهش پهنهبندی کیفیت آب زیرزمینی با استفاده از روشهای ANP و FANP و مقایسه نتایج روشهای AHP و FAHP با ANP و FANP است. بدین منظور تحقیق حاضر با هدف پهنهبندی کیفیت آب زیرزمینی در آبخوان طبس واقع در شرق ایران با عرض جغرافیایی ˚19 ‘33 تا ‘50 ˚33 شمالی و طول جغرافیایی ˚42 ‘60 تا ‘12 ˚63 شرقی انجام شد. |
روش بررسی: در این مطالعه پارامترهای Mg، Ca، SO4، Cl، TDS، EC و TH مورد مطالعه قرار گرفتند. ابتدا نقشههای رستری هر پارامتر تهیه و این نقشهها به لایههای فازی تبدیل گردیدند. سپس لایههای مورد نظر با اعمال وزنهای بدست آمده از روشهای AHP و ANP تلفیق شدند. |
یافته ها: نتایج نشان داد که بیشترین اوزان در روش ANP به پارامترهای Cl (0/172)، Mg (0/161) و EC (0/159) اختصاص داشت. بیشترین اوزان در روش AHP نیز به پارامترهای Cl (0/457)، TDS (0/163) و EC (0/114) اختصاص یافت. همچنین غلظت کلیه پارامترهای مورد بررسی در نقشههای پهنهبندی و فازی شده از سمت شرق و جنوب شرقی به شمال غربی افزایش نشان داد. |
نتیجه گیری: براساس نتایج بدست آمده و جهت جریان، کیفیت آب زیرزمینی با حرکت در آبخوان (از سمت جنوب و شرق به شمال غربی) کاهش یافت. بنابراین قسمتهای شرق و جنوب شرقی به عنوان مناطق مطلوب جهت تامین آب شرب مشخص شد. مساحت این مناطق در روشهای AHP، ANP، FAHP و FANP به ترتیب 22/12، 25/08، 57/35 و 58/24 درصد از کل آبخوان را شامل میشود. |
بازنشر اطلاعات | |
![]() |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |