Iranian Journal of Health and Environment

fa بررسی وضعیت بهره برداری و نگهداری از دستگاه‌های بی‌خطرساز پسماندهای پزشکی در استان گلستان Investigating the operation and maintenance status of medical waste decontamination devices in Golestan province عمومى General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه و هدف: بهره‌برداری و نگهداری مناسب از دستگاه‌های بی‌خطرساز پسماند پزشکی به دلیل جلوگیری از انتشار عفونت‌ها و بیماری‌های خطرناک، حفاظت از سلامت عمومی و محیط زیست از اهمیت بالایی برخوردار است. لذا این مطالعه با هدف بررسی وضعیت بهره‌برداری و نگهداری دستگاه‌های بی‌خطرساز پسماندهای پزشکی در بیمارستان‌های دولتی و خصوصی استان گلستان به انجام رسیده است. روش بررسی: این مطالعه توصیفی-تحلیلی در 17 بیمارستان دولتی و 6 بیمارستان خصوصی استان گلستان که مجهز به دستگاه بی‌خطرساز پسماندهای پزشکی از نوع اتوکلاو پیش‌خلاء بدون خردکن بودند، انجام شد. اطلاعات تست میکروبی ماهیانه دستگاه‌ها که توسط محیط زیست انجام می‌شود از اسناد و داده‌های بیمارستان دریافت شد. سایر اطلاعات مورد نیاز با استفاده از پرسشنامه استاندارد و سایر اطلاعات به روش مصاحبه حضوری جمع‌آوری گردید و نتایج استخراج شده با استفاده از فراوانی، درصد فراوانی و شاخص‌های مرکزی توصیف گردید. یافته‌ها: وضعیت بهره‌برداری دستگاه‌های بی‌خطرساز در بیمارستان‌های مورد مطالعه در مجموع با عملکرد بی‌خطرسازی میکروبی 97/07 درصد، مطلوب ارزیابی گردید. به‌طوری‌که درصد مطلوبیت در بیمارستان‌های دولتی 96/93 درصد و در بیمارستان‌های خصوصی 97/22 درصد بوده است. وضعیت نگهداشت پیشگیرانه دستگاه‌های بی‌خطرساز در بیمارستان‌های دولتی و خصوصی به ترتیب 68/62 و 77/77 درصد بوده است. وضعیت و امکانات بهداشتی محل استقرار دستگاه‌های بی‌خطرساز پسماند بر اساس ضوابط مربوط در بیمارستان‌های دولتی و خصوصی به ترتیب 94/11 درصد و 69/05 درصد بوده است. نتیجه‌گیری: وضعیت بهره‌برداری دستگاه‌های بی‌خطرساز در بیمارستان‌های مورد مطالعه در مجموع با عملکرد بی‌خطرسازی میکروبی بالای 97 درصد مطلوب ارزیابی گردید اما در عین حال، اجرای برنامه‌های نگهداری پیشگیرانه و آموزش مستمر کارکنان برای استفاده صحیح از این دستگاه‌ها ضروری است تا کارایی آن‌ها تضمین شده و مخاطرات احتمالی به حداقل برسد.    </div> <div style="text-align: justify;">Background and Objective: Proper operation and maintenance of hospital waste sterilization devices are crucial for preventing the spread of infections and hazardous diseases, as well as for safeguarding public health and the environment. This study aims to assess the operational and maintenance status of medical waste sterilization devices in public and private hospitals in Golestan Province. Materials and Methods: This descriptive-analytical study was conducted in 17 public and 6 private hospitals in Golestan Province, all of which were equipped with vacuum steam autoclaves (without shredders) for medical waste sterilization. Monthly microbiological sampling was performed by an accredited environmental laboratory. Data were collected using standardized questionnaires and personal interviews, with results analyzed using frequency distributions, percentages, and central tendency measures. Results: The overall microbial sterilization performance of the devices was 97.07%, indicating high efficacy in waste treatment. When comparing hospital types, public hospitals demonstrated a 96.93% satisfactory sterilization rate, while private hospitals performed slightly better at 97.22%. Regarding preventive maintenance, compliance was suboptimal, with public hospitals adhering to maintenance protocols 68.62% of the time, compared to 77.77% in private hospitals. Additionally, the sanitary conditions of sterilization device locations met required standards in 94.11% of public hospitals but only 69.05% of private hospitals, suggesting variability in facility upkeep. Conclusion: To ensure device effectiveness and minimize risks in hospital waste management, implementing preventive maintenance programs and providing continuous staff training on proper device use are essential.  </div> نگهداری دستگاه بی‌خطرساز, پسماند‌های پزشکی, گندزدایی, مدیریت پسماند Maintenance of sterilization devices, Health care waste, Disinfection, Waste management 267 282 http://ijhe.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2955-1&slc_lang=fa&sid=1 Abdolrahman Gharanjic عبدالرحمن قرنجیک agharnjig@gmail.com No Department of Environmental Health Engineering, School of Health, Health Sciences Research Center, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Ramazan Ali Dianati Tilaki رمضانعلی دیانتی تیلکی dianati_tilaki@yahoo.com No Department of Environmental Health Engineering, School of Health, Health Sciences Research Center, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Samaneh Dehghan سمانه دهقان sdehghan2010@gmail.com No Department of Environmental Health Engineering, School of Health, Health Sciences Research Center, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Abutaleb Bay ابوطالب بای env_eng1@yahoo.com No Department of Environmental Health Engineering, School of Health, Golestan University of Medical Sciences, Gorgan, Iran گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران Fathollah Gholami-Borujeni فتح اله غلامی بروجنی gholami_b_f@yahoo.com Yes Department of Environmental Health Engineering, School of Health, Health Sciences Research Center, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران