fa اندازه گیری فلزات سمی و ضروری در ماست و کشک و ارزیابی ریسک ناشی از آن با روش ابر مکعب لاتین عمومى General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:"><span style="color:black">زمینه و هدف:</span></span></span></span></b> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:">بسیاری از عناصر می</span></span></span><span dir="LTR" style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">‌</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:">توانند به طور طبیعی یا غیر طبیعی، وارد غذاهای انسان شوند و مخاطراتی را برای انسان‌ها به وجود آورند. برخی از این عناصر برای انسان سمی و برخی دیگر برای انسان ضروری هستند. هدف از مطالعه حاضر بررسی میزان عناصر سمی (آلومینیوم (</span></span></span><span dir="LTR" style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Al</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:">)، آرسنیک (</span></span></span><span dir="LTR" style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">As</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:">)، کادمیوم (</span></span></span><span dir="LTR" style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Cd</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:">)، نیکل (</span></span></span><span dir="LTR" style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Ni</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:">)، سرب (</span></span></span><span dir="LTR" style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Pb</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:">)) و ضروری (کبالت (</span></span></span><span dir="LTR" style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Co</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:">)، کروم (</span></span></span><span dir="LTR" style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Cr</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:">)، آهن (</span></span></span><span dir="LTR" style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Fe</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:">)، منگنز (</span></span></span><span dir="LTR" style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Mn</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:">) و روی (</span></span></span><span dir="LTR" style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Zn</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:">)) در نمونه های ماست و کشک بود.</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:"B Lotus""></span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><b><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.1pt">روش بررسی</span></span></span></span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:">:</span></span></span></b> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:">در این مطالعه غلظت 10 عنصر با استفاده از دستگاه </span></span></span><span dir="LTR" style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">ICP-OES</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:"> در 48 نمونه (دو بار تکرار) ماست و کشک (جمع آوری شده از شهر تهران) اندازه‌گیری شد و سپس ریسک حاصل از قرار گرفتن انسان در مواجهه با این فلزات </span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:">با روش شبیه سازی به روش ابر مکعب لاتین </span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:">مورد محاسبه قرار گرفت.</span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><b><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:"><span style="color:black">یافته</span></span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.2pt">‌</span></span></span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:"><span style="color:black">ها:</span></span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:"> نتایج نشان داد که در تمامی نمونه ها، بالاترین و پایین ترین میانگین عناصر (</span></span></span><span dir="LTR" style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">&micro;g/kg</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:">)</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:"> ضروری به ترتیب مربوط به آهن (567/53) و کبالت (10/58) و بالاترین و پایین ترین میانگین عناصر سمی به ترتیب مربوط به آرسنیک (28/60) و کادمیوم (1/08) بود. </span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.1pt">نتیجه‌گیری</span></span></span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">: </span></span></b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">در نهایت می</span></span>‌<span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">توان بیان نمود میانگین غلظت تمامی عناصر به غیر از </span></span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times="">Pb</span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">، </span></span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times="">Co</span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:"> و </span></span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times="">Cd</span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:"> در کشک بیشتر از ماست به دست آمد. همچنین میانگین غلظت تمامی عناصر نسبت به استانداردهای موجود کمتر بوده است، ولی نتایج آنالیز ریسک بیانگر آن بود که کودکان نسبت به بزرگسالان به میزان بیشتری در معرض خطرات غیرسرطان‌زایی ماست و خطرات سرطان‌زایی ناشی از مصرف ماست و کشک قرار دارند.</span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp;</div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:150%"><span calibri="" style="font-family:"><b><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Background and Obejective:</span></span></b><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> Many elements can naturally or artificially enter human food and pose risks to human health. Some of these elements are toxic, while others are essential for humans. The purpose of this study is to investigate the concentrations of toxic elements (aluminum (Al), arsenic (As), cadmium (Cd), nickel (Ni), and lead (Pb)) and essential elements (cobalt (Co), chromium (Cr), iron (Fe), manganese (Mn), and zinc (Zn)) in yogurt and kashk samples. </span></span><span style="line-height:150%"><span style="font-family:"Times New Roman",serif"></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:150%"><span calibri="" style="font-family:"><b><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Materials and Methods: </span></span></b><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">In this study, the concentration of 10 elements was measured using an ICP-OES device in 48 samples (with two repetitions each) of yogurt and kashk collected from Tehran. The risk associated with human exposure to these metals was then calculated using the Latin Hypercube method.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:150%"><span calibri="" style="font-family:"><b><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Results:</span></span></b><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> The results showed that in all samples, the highest and lowest average concentrations of essential elements (in &micro;g/kg) were attributed to iron (567.53) and cobalt (10.58), respectively. Similarly, the highest and lowest average concentrations of toxic elements were attributed to arsenic (28.60) and cadmium (1.08), respectively.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:150%"><span calibri="" style="font-family:"><b><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Conclusion:</span></b><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> Finally, it can be concluded that the average concentration of all elements&mdash;except for Pb, Co, and Cd&mdash;was higher in kashk than in yogurt. Additionally, the average concentration of all elements was below the established standards. However, the risk analysis results indicated that children are more exposed to non-carcinogenic risks from yogurt and carcinogenic risks from the consumption of both yogurt and kashk compared to adults.</span></span></span></span><br> &nbsp;</div> عناصر سمی, عناصر ضروری, ماست, کشک, ارزیابی ریسک Toxic elements, Essential elements, Yogurt, Kashk, Risk assessment 39 58 http://ijhe.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-253-8&slc_lang=fa&sid=1 Mojtaba Moazzen مجتبی موذن moazzen.mojtaba@gmail.com No Department of Food Technology Research, National Nutrition and Food Technology Research Institute, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه تحقیقات صنایع غذایی، انستیتو تحقیقات تغذیه ای و صنایع غذایی کشور، دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی، تهران، ایران Amir Mohammad Mortazavian سید امیر محمد مرتضویان mortazvn@sbmu.ac.ir No Department of Food Technology, Faculty of Nutrition Sciences and Food Technology, National Nutrition and Food Technology Research Institute, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه صنایع غذایی، دانشکده علوم تغذیه و صنایع غذایی، پژوهشکده تغذیه و صنایع غذایی کشور، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران Nabi Shariatifar نبی شریعتی فر nshariati@tums.ac.ir No Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Sara Sohrabvandi سارا سهراب وندی sohrabv@sbmu.ac.ir Yes Department of Food Technology Research, National Nutrition and Food Technology Research Institute, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه تحقیقات صنایع غذایی، انستیتو تحقیقات تغذیه ای و صنایع غذایی کشور، دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی، تهران، ایران Elham Khanniri الهام خان نیری e.khannieri@gmail.com No Department of Food Technology Research, National Nutrition and Food Technology Research Institute, Faculty of Nutrition Sciences and Food Technology, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه تحقیقات صنایع غذایی، انستیتو تحقیقات تغذیه ای و صنایع غذایی کشور، دانشکده علوم تغذیه و صنایع غذایی، دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی، تهران، ایران Seyedeh Mahsa Khodaei سیده مهسا خدائی mahsa.kh2016.2016@gmail.com No Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران