Iranian Journal of Health and Environment

fa میزان آلودگی و ارزیابی خطر سلامت انسان از جیوه در برخی گونه‌های ماهی از تالاب بین الملی انزلی، ایران Contamination levels and human health risk assessment of mercury in some fish species from the Anzali International Wetland, Iran عمومى General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه و هدف: عنصر سمی جیوه در ماهی ها سبب ایجاد نگرانی های جهانی شده است، زیرا که یکی از راه های اصلی مواجهه انسان با آن، مصرف ماهی است. بنابراین هدف اصلی در مطالعه حاضر، تعیین غلظت جیوه در ماهی و ارزیابی خطر سلامت مصرف کنندگان بود. روش بررسی: گونه های اردک ماهی، سوف معمولی، سوف حاجی طرخان، کپور معمولی و کاراس از تالاب انزلی نمونه برداری شدند. غلظت جیوه با استفاده از جذب اتمی کوره گرافیتی اندازه گیری شد. اختلاف غلظت جیوه در بین گونه ها و مقایسه غلظت جیوه با استانداردها به ترتیب با آزمون های تحلیل واریانس یک طرفه و تی تک نمونه تحلیل شد. یافته‌ها: میانگین غلظت های جیوه برای اردک ماهی، سوف معمولی، سوف حاجی طرخان، کپور معمولی و کاراس به ترتیب 59/59، 67/55، 30/45، 9/84 و  µg/kg ww 10/44 به دست آمدند و نتایج نشان داد، اختلاف معنی داری بین غلظت های جیوه در گونه های مختلف وجود داشت. غلظت های جیوه در تمام نمونه ها کمتـــر از حـــد مجـــاز استانداردهای بین المللی بودند (300 و µg/kg 500) و همچنین مقادیر شاخص HQ کمتر از 1 بودند، بنابراین نتایج نشان داد که خطر بالقوه برای سلامتی مصرف کنندگان وجود نداشت. به علاوه نتایج نشان داد که مصرف سوف حاجی طرخان، کپور معمولی و کاراس برای افراد حساس (کودکان و زنان بارداری) بدون محدودیت است. نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد که نگرانی بالقوه ای به واسطه مواجهه با جیوه از طریق مصرف گونه های ماهی مورد مطالعه در مصرف کنندگان وجود نداشت.  </div> <div style="text-align: justify;">Background and Objective: The presence of toxic mercury in fish has caused global concern, as one of the main ways of humans are exposed to it is through fish consumption. Therefore, the main goal on this research was to determine the concentration of mercury in fish and evaluate the health risk to consumers. Materials and Methods: Samples of pike, common perch, European perch, common carp and goldfish were collected from Anzali wetland. Mercury concentration was measured using a graphite furnace atomic absorption spectrometer. Differences in mercury concentration among the species and the comparison of mercury concentration with the standards were analyzed using one-way analysis of variance and one sample t-test, respectively. Results: The average concentrations of mercury for pike, common perch, European perch, common carp and goldfish were 59.59, 67.55, 30.45, 9.84, and 10.44 µg/kg ww, respectively. The results showed significant differences in mercury concentrations among different species. The concentrations of mercury in all samples were below the permissible limits of international standards (300 and 500 µg/kg dw), and the HQ index values were less than 1. Therefore, the results indicated no potential risk to consumer health. Additionally, the consumption of European perch, common carp and goldfish is considered safe for sensitive people (children and pregnant women). Conclusion: In general, there was no potential concern regarding mercury exposure from consuming the studied fish species.  </div> تالاب, آلاینده, ماهی, شاخص سلامت, فلزات سمی Wetland, Pollution, Fish, Health index, Toxic metals 205 220 http://ijhe.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-313-3&slc_lang=fa&sid=1 Hassan Malvandi حسن ملوندی h.malvandi@hsu.ac.ir Yes Department of Environmental Sciences and Engineering, Faculty of Geography and Environmental Sciences, Hakim Sabzevari University, Sabzevar, Iran AND EthnoBiology Core (EBC), Hakim Sabzevari University, Sabzevar, Khorasan Razavi, Iran AND Founding Member of the NGO, Hakim Institute for Wildlife Cooperation, Research and Rehabilitation, Sabzevar, Khorasan Razavi, Iran گروه علوم و مهندسی محیط زیست، دانشکده جغرافیا و علوم محیطی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران و هسته زیست قوم شناسی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، خراسان رضوی، ایران و عضو موسس سازمان مردم نهاد مرکز همیاری، تحقیقاتی و بازپروری حیات وحش حکیم، سبزوار، خراسان رضوی، ایران