fa بررسی علل تشکیل رسوب در خطوط توزیع آب استان سمنان و راهکارهای جلوگیری از تشکیل آن آب WATER پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">زمینه و هدف</span></span></strong>: <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">خوردگی</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">و</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">رسوبگذاری</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">از جمله شاخص‌های</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مهم</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">در</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">ارزیابی</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">کیفی</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">آب است. </span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">تحقیق حاضر با هدف بررسی علت رسوبگذاری در شبکه توزیع آب شهر سمنان صورت گرفت.</span></span><br> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">روش بررسی</span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">: بدین منظور از 5 نقطه (3 نقطه مخازن ذخیره و 2 نقطه شبکه توزیع) در دو نوبت نمونه برداشت گردید و جهت آنالیزهای فیزیکی-شیمیایی مورد آنالیز قرار گرفت. غلظت آنیون‌ها و کاتیون‌های رایج توسط دستگاه کروماتوگرافی یونی (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">IC</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">) تعیین گردید. رسوب تشکیل شده در شبکه توزیع آب نیز جهت مطالعه ساختار و عناصر اصلی تشکیل دهنده آن توسط دستگاه</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> طیف‌سنجی فلورسانس پرتوی ایکس </span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">(</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">XRF</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">) و </span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">طیف‌ سنجی پلاسمای جفت‌ شده القایی</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">(</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">ICP</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">)</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">‌مورد بررسی قرار گرفت. از شاخص‌های پایداری نظیر لانژلیه، ریزناز و پتانسیل رسوب کربنات کلسیم جهت بررسی وضعیت خورندگی و رسوبگذاری آب استفاده گردید. </span></span><br> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته‌ها:</span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">‌ با توجه به نتایج به‌دست آمده کیفیت اکثر نمونه‌های برداشت شده از لحاظ فیزیکی-شیمیایی در محدوده مجاز استاندارد 1053 ایران قرار دارد. نتایج همچنان نشان می‌دهد آب منطقه سختی بالایی دارد. غلظت منیزیم و سولفات نیز در یکی از مخازن بیش از حد مجاز بوده است. نتایج همچنین ساختار اصلی رسوب را کربنات کلسیم (کلسیت) و اکسید سیلیس نشان داد. بر‌اساس شاخص لانژلیه وضعیت ‌آب رسوبگذار نشان داده شده است؛ همچنین به دلیل بالا بودن میزان سختی در آب و رسوب تشکیل یافته در شبکه توزیع نتایج به‌دست آمده از شاخص پتانسیل رسوب کربنات کلسیم، آب را به شدت فوق اشباع از لحاظ کربنات کلسیم نشان می‌دهد. آنالیز تعادل آنیونی و کاتیونی آب نشان دهنده حضور سختی موقت به‌صورت بی کربنات کلسیم و منیزیم و در مقادیر کمتر سولفات و کلراید منیزیم به‌صورت سختی دائم است. </span></span><br> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه‌گیری</span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">: با توجه به نتایج به‌دست، به دلیل سختی کربناته بالا</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">‌در آب و حضور سیلیس و کلسیت در رسوب جهت جلوگیری از تشکیل رسوب استفاده از فرایند سختی گیری با آهک ‌در </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">pH</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> حدود‌ 10 جهت حذف همزمان کلسیت و سیلیس محلول و کلوییدی توصیه می‌گردد.</span></span></div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background and Objective:</strong> Corrosion and precipitation are important indicators of water quality assessment. The aim of this study was to analyze water stability water in Semnan distribution networks.<span dir="RTL"></span><br> <strong>Materials and Methods</strong>: To achieve the purpose, samples were taken from 5 points (3 points of storage tanks and 2 distribution network points) and analyzed for physical-chemical analysis. The concentration of common anions and cations was determined by ion chromatography (IC). The sediment formed in the water distribution network was also investigated for studying its structure and main elements by using X-ray fluorescence spectroscopy (XRF) and induced coupling plasma spectroscopy (ICP). The corrosion and scaling indices, including the Ryznar stability index (RSI), Langelier index (LI), and calcium carbonate precipitation potential (CCPP) were also studied.<span dir="RTL"></span><br> <strong>Results:</strong> According to the obtained results, the quality (physically-chemically) of most of the taken samples lies within the permissible limits of Iran&#39;s national standard (1053). However, in terms of total harness all sampling point showed values beyond WHO guidelines for drinking water. Magnesium and sulfate concentrations were also exceeded in one of the reservoirs. The results also showed the main sediment structures were calcium carbonate (calcite) and silica oxide. Moreover, According to the results, the average values of LSI and CCPP represented the scaling due to carbonate calcium nature of water. Water stability analysis indicated major roles of calcium and magnesium bicarbonate formation as temporary hardness and minor roles of magnesium sulfate and chloride as permanent hardness. <span dir="RTL"></span><br> <strong>Conclusion:</strong> According to the results, to prevent water scaling in pipes it is recommended to use lime softening at pH=10 which not only removes temporary hardness but enhances silicate ions removal by co-precipitation with Mg(OH)₂ formed followed by filtration.</div> کربنات کلسیم, سیلیس, رسوبگذاری, سختی گیری, شاخص های پایداری آب Calcium carbonate, Silica, Water scaling, Softening, Water scaling indices 499 516 http://ijhe.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-551-3&slc_lang=fa&sid=1 Mahsa Jahangiri-rad مهسا جهانگیری راد m.jahangiri@iautmu.ac.ir Yes Water Purification Research Center (WPRC), Islamic Azad University, Tehran Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات پالایش آب، دانشگاه آزاد اسلامی، علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Mohammad Rafiee محمد رفیعی rafiee78@gmail.com No Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health and Safety, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت و ایمنی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران