fa مدیریت پسماندهای بیمارستانی در استان مازندران با تاکید بر پسماندهای ژنوتوکسیک عمومى General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">زمینه و هدف:</span></span></span></strong> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">پسماندهای بیمارستانی با محتوای زباله‌های عفونی، پاتولوژیک، اشیای تیز و برنده، زباله‌های دارویی و ضایعات ژنوتوکسیک در زمره پسماندهای خطرناک قرار دارند. در این میان پسماندهای ژنوتوکسیک اثرات بسیار مخرب موتاژنیک و تراتوژنیک برای انسان دارند. پسماندهای ژنوتوکسیک به داروهای سایتوتوکسیک، شیمیایی و رادیواکتیو، که در درمان سرطان و یا درمان پیوند اعضا به‌کار می‌روند، اطلاق می‌شوند. هدف از این مطالعه بررسی مدیریت پسماندهای بیمارستانی در استان مازندران با تاکید بر پسماندهای ژنوتوکسیک است. </span></span><br> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">روش بررسی:</span></span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> این مطالعه توصیفی-مقطعی در 35 بیمارستان دولتی و تامین ‌اجتماعی استان مازندران در سال 1396 انجام گرفت. در این تحقیق کمیت و کیفیت پسماندهای بیمارستانی و ژنوتوکسیک و نحوه مدیریت آنها، از طریق تکمیل پرسشنامه‌های تخصصی مطالعه شد. جهت ارزیابی وضعیت موجود اطلاعات به‌دست آمده در نرم افزار </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">Excel</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> پردازش و تحلیل گردید.&nbsp; </span></span><br> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته‌ها:</span></span></span></strong> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">میانگین</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">سرانه</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">پسماند</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">به</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">ازای</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">هر</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">تخت</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">فعال بیمارستانی</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">برابر</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"> kg </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">3/51 بود</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">.</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> این سرانه برای پسماند</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">عادی 2/2، عفونی 1/24، ژنوتوکسیک،</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">شیمیایی و</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">دارویی</span></span> <span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">kg</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> 0/1</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">برآورد شد</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">.</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> میانگین</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">شاخص</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مدیریت پسماندهای بیمارستانی</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">در</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">استان</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مازندران</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">حدود</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">84</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">از</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">100</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">است،</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">که</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نشان‌دهنده وضعیت خوب</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مدیریت</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">این</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">پسماندها</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">بود</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">.</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> مدیریت</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">پسماندهای ژنوتوکسیک در</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">7</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">بیمارستان</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">تخصصی</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">شیمی</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">درمانی حدود</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">64</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">از</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">100</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">بود،</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">که</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نشان‌دهنده</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">وضعیت</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">متوسط</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مدیریت</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">این پسماندها بود.</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">در</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">28</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">بیمارستان</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">فاقد</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">بخش</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">شیمی</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">درمانی شاخص مدیریت</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">پسماند ژنوتوکسیک</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">42</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">از</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">100</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">برآورد</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">شد،</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">که</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نشان</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">دهنده</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">وضعیت</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">ضعیف</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مدیریت</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">این</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">پسماندها بود</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">.</span></span><br> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه‌گیری:</span></span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> عمده</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">‌</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">ترین نقطه ضعف در مدیریت پسماندهای بیمارستانی مربوط به مدیریت پسماندهای شیمیایی-دارویی و ژنوتوکسیک بود، بر این اساس بهبود کیفیت مدیریت پسماندهای ژنوتوکسیک و شیمیایی-‌دارویی بایستی در برنامه‌ریزی جدید مورد توجه خاص قرار گیرد.</span></span><br> &nbsp;</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background </strong><strong>and </strong><strong>Objective</strong>: Hospital wastes with the content of infectious, pathologic, sharp, pharmaceupitical and genotoxic materials are classified as hazardous wastes. Of which, genotoxic residues wirh mutagenic and teratogenic effects are of most great concern on human health. Genetic wastes are referred to as cytotoxic, chemical, and radioactive drugs used to treat cancer or treat transplantation. The purpose of this study was to evaluate the management of hospital wastes in Mazandaran province with emphasis on genotoxic waste.<br> <strong>Materials and Methods</strong>: This descriptive cross-sectional study was carried out in 35 governmental and social hospitals in Mazandaran province to determine the satus of hospital waste with focus on geotoxic waste. The quanity, quality and management approaches of hospital and genotoxic wastes in the studied hospitals were surveyed with a validated questionnaire. Results obtained from the present study were analyzed with Excel software.<br> <strong>Results:</strong> The average waste per each hospital bed was estimated to be 3.51 kilograms. Of which, 2.2, 1.24, 1.9 kg were categorized as municipal, chemical, and genotoxic wastes, respectively. The average of the hospital waste management index in Mazandaran province was found to be about 84 out of 100, indicating good management of these wastes. The management of genotoxic waste in 7 specialized chemotherapy hospitals was estimated to be 64 out of 100, indicating the average state of genotoxic waste management for these hospitals. In 28 non-chemotherapy hospitals, the genotoxic waste management index was approximated 42 out of 100, indicating poor management of these wastes.<br> <strong>Conclusion:</strong> The main weaknesses in hospital waste management are associated with the management of chemical-pharmaceutical and genotoxic wastes. Accordingly, improvement the quality of genotoxic and chemical-pharmaceutical wastes should be concerned in the future planning.<br> &nbsp;</div> مدیریت پسماند, پسماند بیمارستانی, پسماند ژنوتوکسیک Waste management, Hospital waste, Genotoxic waste 351 364 http://ijhe.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-200-1&slc_lang=fa&sid=1 J Gorgani جواد گرگانی mahdifarzadkia@gmail.com No Research Center for Environmental Health Technology, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran AND Environmental Health Engineering, School of Public Health, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات تکنولوژی بهداشت محیط، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران و گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران R Nabizadeh رامین نبی زاده mahdifarzadkia@gmail.com No Center for Air Pollution Research, Institute for Environmental Research, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran AND Environmental Health Engineering, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات آلودگی هوا، پژوهشکده محیط‌زیست، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران و گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران M Gholami میترا غلامی gholamimitra32@gmail.com No Research Center for Environmental Health Technology, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran AND Environmental Health Engineering, School of Public Health, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات تکنولوژی بهداشت محیط، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران و گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران H Pasalari حسن پاسالاری hasanpasalari1370@gmail.com No Research Center for Environmental Health Technology, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran AND Environmental Health Engineering, School of Public Health, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات تکنولوژی بهداشت محیط، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران و گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران M Yegane Badi مجتبی یگانه بادی mybb123@yahoo.com No Research Center for Environmental Health Technology, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran AND Environmental Health Engineering, School of Public Health, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات تکنولوژی بهداشت محیط، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران و گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران M Farzadkia مهدی فرزادکیا farzadkia.m@iums.ac.ir Yes Research Center for Environmental Health Technology, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran AND Environmental Health Engineering, School of Public Health, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات تکنولوژی بهداشت محیط، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران و گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران HA Asgharnia حسینعلی اصغرنیا mahdifarzadkia@gmail.com No Environmental Health Department, Paramedical Sciences, Babol University of Medical Sciences, Babol, Iran گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی بابل، بابل، ایران MA Zazouli محمد علی ززولی mahdifarzadkia@gmail.com No Environmental Health Engineering, School of Public Health, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران