fa ارزیابی خطر بوم‌شناختی هیدروکربن‌های آروماتیک چند حلقه‌ای در رسوبات سطحی خلیج فارس، بوشهر عمومى General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">زمینه و هدف:</span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> این پژوهش در زمینه ارزیابی خطر بوم شناختی گروه مهمی از آلاینده&shy;ها به‌نام هیدروکربن‌های آروماتیک چند حلقه‌ای (</span></span><span dir="LTR">PAHs</span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">) در رسوبات فراساحل استان بوشهر است که با هدف مدلسازی خطر سمیت این ترکیبات برای موجودات آبزی منطقه مورد مطالعه، انجام پذیرفته است.</span></span><br> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"><strong>روش بررسی:</strong> در مدل ارزیابی خطر استفاده شده در این مطالعه، در گام اول واحدهای سمیت و حلالیت </span></span><span dir="LTR">PAHs</span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> با استفاده از مدل&shy;های ارتباطات ساختاری-فعالیت کمی (</span></span><span dir="LTR">QSAR</span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">) مدلسازی شد و در گام دوم غلظت ترکیبات در آب میان بافتی رسوبات به‌عنوان نماینده&shy; جزء در دسترس زیستی این ترکیبات مورد محاسبه قرار گرفت. در نهایت مدل معرفی شده برای ارزیابی رسوبات فراساحل خلیج فارس مورد استفاده قرار گرفت. رسوبات منطقه در 7 خط عمود بر ساحل و در 19 ایستگاه به‌منظور ارزیابی خطر بوم&shy;شناختی 21 ترکیب </span></span><span dir="LTR">PAHs</span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> مورد مطالعه قرار گرفتند. استخراج و پاکسازی ترکیبات رسوبات با روش استخراج مایع تحت فشار (</span></span><span dir="LTR">PLE</span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">) و ستون باز کروماتوگرافی انجام شد. ترکیبات با دستگاه </span></span><span dir="LTR">GC-MS</span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> آنالیز شدند.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته‌ها:</span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> سمیت و حلالیت </span></span><span dir="LTR">PAHs</span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> مدلسازی شد و مقدار همبستگی پیرسون برای داده‌های پیش&shy;بینی شده در مدل و اندازه&shy;گیری شده بیش از 0/93 به‌دست آمد. مقدار سمیت کل ترکیبات به‌عنوان شاخص خطر معرفی گردید. به‌کارگیری مدل برای منطقه مورد مطالعه، مقدار بیشینه و کمینه سمیت کل برای رسوبات را به‌ترتیب معادل 0/018 و 0/147 نشان داد. نتایج نشان داد که </span></span><span dir="LTR">PAHs</span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> موجود در رسوبات هرچند نگرانی عمده‌ای را در این منطقه ایجاد نمی&shy;کند، اما ممکن است در سطوح مختلف زیر حد کشندگی بر موجودات کف‌زی اثرگذار باشد. نتایج به‌کارگیری مدل ارزیابی خطر معرفی شده در این مطالعه برای ترکیبات غیر استخلافی </span></span><span dir="LTR">PAHs</span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> اندازه‌گیری شده در منطقه نشان داد که رسوبات ساحل ایرانی خلیج فارس در محدوده استان بوشهر در محدوده کم خطر قرار دارند.</span></span><br> <strong><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه‌گیری</span></span></span></strong><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">:</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مطالعه حاضر نشان دهنده‌ خطر پایین آلودگی رسوبات منطقه است. با فاصله از ساحل و تاسیسات نفتی-گازی منطقه، شاخص خطر کاهش نشان داد که بیانگر اثر زیاد فعالیت‌های انسانی بر آلودگی محدوده‌ مورد مطالعه است.</span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background and Objective</strong><strong><span dir="RTL">:</span></strong> This study conducted to assess ecological risk of an important group of pollutants called polycyclic aromatic hydrocarbons (PAHs) in offshore sediment of the Persian Gulf deposits in Bushehr province. The aim of this study was to model the toxicity of PAHs for aquatic organisms in the study area.<br> <strong>Materials and Methods: </strong>In the first step of the applied risk assessment model in this study, the unit of toxicity for each PAH and solubility were calculated by Quantitative Structure-Activity Relationships (QSAR) model. In the second step, the pore water concentration of all compounds in sediment was calculated as an available fraction. Finally, the proposed model was used to evaluate the offshore sediments of the Persian Gulf. Sediments in 19 stations and 7 transects were studied to assess the ecological risk of 21 PAHs. The extraction and clean up method was based on pressurized liquid extraction (PLE) with packed clean up cell. Compounds were analyzed by GC-MS.<br> <strong>Results</strong><span dir="RTL">:</span> The toxicity and solubility of PAHs were modeled. The Pearson correlation for the predicted and measured data was more than 0.93. The amount of total toxicity was introduced as a risk index. The maximum and minimum total toxicity values for the sediments were found as 0.018 and 0.147, respectively. The results from this study indicated that although the concentration of PAHs in the sediments may not cause significant concern in the study area, they may affect benthic organism at the sub-lethal levels. According to the applied risk assessment model for 21 unsubstituted PAHs, the offshore sediments of Bushehr are in low-risk range.<br> <strong>Conclusion</strong>: The result of this study indicated a low risk of the sediments. The hazard index decreased as the distance from coastal and oil and gas industry increased, indicating the high impact of anthropogenic activities on the contamination of the study area.<br> &nbsp;</div> ارزیابی خطر بوم‌شناختی, خلیج فارس, هیدروکربن‌های آروماتیک چند حلقه‌ای, رسوبات سطحی Ecological risk assessment, Persian Gulf, Polycyclic aromatic hydrocarbons, Surface sediments 563 574 http://ijhe.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1617-1&slc_lang=fa&sid=1 F Bateni فاطمه باطنی fa_bateni@yahoo.com Yes Department of Marine Living Science, Marine Science Research Center, Iranian National Institute for Oceanography and Atmospheric Science, Tehran, Iran گروه علوم زیستی دریا، مرکز تحقیقات علوم دریایی، پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی، تهران، ایران A Mehdinia علی مهدی نیا Mehdinia@inio.ac.ir No Department of Marine Living Science, Marine Science Research Center, Iranian National Institute for Oceanography and Atmospheric Science, Tehran, Iran گروه علوم زیستی دریا، مرکز تحقیقات علوم دریایی، پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی، تهران، ایران M Seyed Hashtroudi مهری سید هشترودی hashtroudi@inio.ac.ir No Department of Marine Living Science, Marine Science Research Center, Iranian National Institute for Oceanography and Atmospheric Science, Tehran, Iran گروه علوم زیستی دریا، مرکز تحقیقات علوم دریایی، پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی، تهران، ایران