fa ارزیابی پتانسیل سمیت و مخاطره اکولوژیکی فلزات سنگین در رسوبات سطحی رودخانه سزار لرستان عمومى General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">زمینه و هدف:</span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> نظر به سمیت، خطرات بهداشتی و اکولوژیکی فلزات سنگین در محیط&shy; زیست و تاثیرپذیری موجودات زنده، &nbsp;سنجش و ارزیابی غلظت آنها در سطوح مختلف بوم&shy; سازگان&shy; های آبی بسیار ضروری است. </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">از این‌رو مطالعه حاضر به سنجش غلظت فلزات سرب، نیکل، مس و روی و ارزیابی مخاطره اکولوژیکی آنها در رسوبات سطحی رودخانه سزار در استان لرستان می &shy;پردازد.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">روش بررسی:</span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> نمونه &shy;برداری از 16 ایستگاه در طول رودخانه سزار انجام شد. پس از آماده سازی و هضم اسیدی نمونه &shy;ها، غلظت فلزات مذکور با استفاده از دستگاه جذب اتمی تعیین گردید. </span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته‌ها</span></span></strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">:</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> میانگین کلی غلظت فلزات نیکل، روی، مس و سرب در رسوبات رودخانه به‌ترتیب به میزان </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">mg/kg</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> 71/84 > 40/56 >7/75 > 5/61 به‌دست آمد.</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> بررسی شاخص &shy;های پتانسیل سمیت حاد فلزات، ریسک اکولوژیکی و بار آلودگی بیانگر وضعیت آلودگی پایین در رسوبات رودخانه بود. خطر محیط&shy; زیستی فلزات در رسوبات منطقه به‌ترتیب </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نیکل > سرب> مس > روی </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">ارزیابی گردید. همچنین یافته&shy; ها نشان داد در بین فلزات، فاکتور آلودگی و ارزیابی خطر اصلاح شده (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">mHQ</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">) برای فلز نیکل به‌ترتیب در حد متوسط، </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">و</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> در </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">طبقه آلودگی متوسط تا آلودگی قابل ملاحظه است.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه‌گیری</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">:</span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> براساس نتایج‌، پتانسیل سمیت حاد و خطر اکولوژیکی وضعیت آلودگی فلزات سنگین در رسوبات منطقه، پایین ارزیابی می&shy; گردد. </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">اما گسترش شدید فعالیت&shy; های انسانی مختلف در نواحی اطراف رودخانه، در کنار آلودگی فلز نیکل در رودخانه و احتمال اثرات سوء بیولوژیکی آن در محیط بر لزوم پایش مداوم رودخانه و ارزیابی خطر سلامت و خطر اکولوژیکی آن تاکید دارد. </span></span><br> &nbsp;</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background and Objective</strong><strong><span dir="RTL">:</span></strong> Considering the toxicity, health and ecological hazards of heavy metals in the environment and the impact on organisms, it looks essential to measure and evaluate their concentrations at the various levels in indigineous ecological strctures. The present study evaluated the concentration of Lead, Nickel, Copper and Zinc and their ecological risk assessment in surface sediments of Sezar River in Lorestan province.<br> <strong>Materials and Methods:</strong> 16 stations along the Sezar River were selected for sampling. After preparation and acid digestion of the samples, the concentrations of these metals were determined by Atomic absorbtion.<br> <strong>Results:</strong> The average total concentration of the detected metals Ni, Zn, Cu and Pb in the sediment was 71.84 > 40.56> 7.75 > 5.61 mg/kg, respectively. In addition, the evaluation of the Potential acute toxicity, ecological risk, and Pollution Load Index represented a low pollution in the sediments. The environmental risk of the metals in the sediment was evaluated as: Ni> Pb> Cu> Zn. The findings showed that among metals, the contamination factor and modified hazard quotient (mHQ) for nickel was moderate and in the mediun to severe pollution level to the contamination, respectively.<br> <strong>Conclusion:</strong> According to the results, it can be concluded that Potential acute toxicity, pollution and ecological risk in the region for investigated metals were low. However, a rapid expansion of various human activities in the area and the pollution of nickel in the river along with the probability of its biological effects require continuous monitoring of the river in order to assess the health risk and its ecological risk.<br> &nbsp;</div> خطر اکولوژیکی, سمیت حاد, ارزیابی خطر اصلاح شده, فلزات سنگین, رودخانه سزار Ecological risk, Acute toxicity, Modified hazard quotient, Heavy metals, Seazr River 487 504 http://ijhe.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-630-4&slc_lang=fa&sid=1 S Mortazavi ثمر مرتضوی mortazavi.s@gmail.com Yes Department of Environmental Science, Faculty of Natural Resources and Environments, Malayer University, Hamedan, Iran گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه ملایر، همدان، ایران M Hatami-Manesh مسعود حاتمی منش Masoud_hatami68@yahoo.com No Department of Environmental Science, Faculty of Natural Resources and Environments, Malayer University, Hamedan, Iran گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه ملایر، همدان، ایران F Joudaki فاطمه جودکی fjoudaki7@gmail.com No Department of Environmental Science, Faculty of Natural Resources and Environments, Malayer University, Hamedan, Iran گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه ملایر، همدان، ایران