fa بررسی اثر کاربرد کمپوست پسماند شهری شازند و بیوچار پوسته انار ساوه بر کاهش قابلیت دسترسی سرب در خاک و گیاه سورگوم عمومى General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">زمینه</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">و</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">هدف</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">:</span></span></strong> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">امروزه مدیریت دفن پسماند شهری و مشکل آلودگی خاک‌ها به فلزات سنگین از مشکلات عمده زیست محیطی به حساب می‌آید. این پژوهش با هدف بررسی اثر کاربرد کمپوست پسماند شهری شازند و بیوچار پوسته انار ساوه بر کاهش قابلیت دسترسی سرب در خاک و گیاه سورگوم انجام شد.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">روش بررسی:</span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> تیمارهای آزمایشی شامل کاربرد 0، 10 و </span></span>&nbsp;<span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">ton/ha</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">20 </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">کمپوست پسماند شهری</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">، بیوچار پوسته انار ساوه در دو سطح 0 و </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">&nbsp;g/kg</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">15</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span> <span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">و آلودگی خاک با مقادیر 0، 600، 800 و</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">mg Pb/kg soil </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">&nbsp;1000 بوده است. بعد از گذشت 8 هفته از کشت گیاه سورگوم (رقم کیمیا)</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">، ویژگی‌های فیزیکی، شیمیایی خاک و غلظت سرب در خاک و گیاه اندازه گیری شد.&nbsp; </span></span>&nbsp;<br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">ها:</span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> کاربرد </span></span>&nbsp;<span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">ton/ha</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">20 کمپوست پسماند شهری به همراه</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">‌g/kg </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">&nbsp;15 بیوچار باعث افزایش 0/4 واحدی </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">&nbsp;pH</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">خاک و کاهش 11 درصدی در مقدار سرب قابل دسترس خاک شده است. نتایج مشابهی در مورد غلظت سرب ریشه و شاخساره گیاه مشاهده شد، به نحوی‌که کاربرد همین میزان کود در خاک آلوده به </span></span>&nbsp;<span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">mg Pb/kg soil</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">1000</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">به ترتیب باعث کاهش 1/8و 2/2 برابری در غلظت سرب ریشه و شاخساره گیاه شده است.</span></span><br> <strong><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه‌گیری: </span></span></span></strong><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نتایج کلی این پژوهش حاکی از آن است که کاربرد کمپوست پسماند شهری شازند و بیوچار می‌تواند با افزایش ویژگی‌های جذبی خاک باعث کاهش غلظت سرب در خاک یا گیاه شود، هر چند که اثرات کاربرد این افزودنی‌های آلی در تامین نیازهای تغذیه‌ای گیاه نبایستی نادیده گرفته شود.</span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background and Objective: </strong>Today, landfill management of municipal waste and soil pollution with heavy metals are major environmental problems<span dir="RTL">. </span>This research was conducted to evaluate the effect of Shazand municipal waste compost and Saveh pomegranate peel biochar on decreasing Pb availability in soil and sorghum plant.<br> <strong>Materials and Methods: </strong>Treatments consisted of applying Shazand municipal waste compost (0, 10 and 20 ton/‌ha^‌) and Saveh pomegranate peel biochar (0 and 15 g/‌kg^‌) in a Pb polluted soil (0, 600, 800 and 1000 mg Pb/‌kg soil). After 8 weeks of sorghum planting (<em>Kimya CV.</em>), the soil physio-chemical properties and soil and plant Pb concentration were measured.&nbsp;<br> <strong>Results:</strong> Applying 20 ton/ha‌ municipal waste compost with 15 g/‌kg^‌biochar increased soil pH by 0.4 units and decreased soil Pb availability by 11%. The similar results were observed for the root and shoot Pb concentrations, when the same amount of&nbsp; manure in a Pb polluted soil was applied (1000mg Pb/‌kg soil) that decreased the root and shoot Pb concentration by 1.8 and 2.2 times, respectively.<br> <strong>Conclusion: </strong>The result of this experiment showed that applying Shazand municipal waste compost and biochar can increase soil sorption properties and decrease soil or plant Pb concentration. However, the role of these organic amendments on supplying plant nutritional needs cannot be ignored.<br> &nbsp;</div> آلودگی خاک, پالایش خاک, کمپوست پسماند شهری شارند, سرب, بیوچار Soil pollution, Soil remediation, Shazand municipal waste compost, Lead, Biochar 157 168 http://ijhe.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1266-3&slc_lang=fa&sid=1 AH Baghaie امیرحسین بقائی a-baghaie@iau-arak.ac.ir Yes Department of Soil Science, Arak Branch, Islamic Azad University, Arak, Iran گروه خاک‌شناسی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران