Iranian Journal of Health and Environment

fa ارزیابی میزان حضور فلزات و شبه فلزات در گرد و غبار خیابانی غرب و شرق تهران Assessment of the metals and metalloids level in street dust of the east and west of Tehran عمومى General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه و هدف: گرد و غبار خیابانی یکی از منابع مهم ورود ذرات معلق و فلزات سنگین همراه آنها به اتمسفر است. این مطالعه با هدف بررسی میزان آلودگی فلزات سنگین در گرد و غبار خیابانی شهر تهران و ارزیابی ریسک اکولوژیکی آنها انجام شد.    روش بررسی: نمونه برداری از گرد و غبار خیابانی در شرق و غرب تهران انجام و پس از آماده‌سازی نمونه‌ها، غلظت فلزات سنگین بوسیله دستگاه ICP-MS اندازه گیری شد. میزان آلودگی فلزات سنگین گرد و غبار خیابانی با استفاده از شاخص زمین انباشتگی، شاخص آلودگی، شاخص آلودگی تجمعی، فاکتور غنی شدگی و شاخص ریسک اکولوژیک ارزیابی شد. یافته‌ها: شاخص‌ها نشان دادند گرد و غبار خیابانی هر دو منطقه مورد مطالعه از نظر عناصر Li، Al، Ti، V، Cr، Mn، Fe، Ni، Sr و Ba غیرآلوده بوده و منشاء این عناصر عمدتا منابع طبیعی است اما عناصر Cd، Cu، As، Zn، Sn و Pb آلودگی متوسط تا بالایی نشان دادند. این عناصر در هر دو منطقه درجه غنی شدگی بسیار بالا تا شدیدا بالا داشتند و منشا آنها عمدتا منابع آنترپوژنیک است. شاخص ریسک اکولوژیک برای منطقه شرق ریسک اکولوژیکی متوسط و برای منطقه غرب ریسک اکولوژیکی پایین نشان داد. نتیجه‌گیری: بالاتر بودن میزان Pb در منطقه نمونه برداری شرق باعث شده است که این منطقه ریسک اکولوژیکی بالاتری نشان دهد. لذا گرد و غبار خیابانی در این منطقه از نظر آلودگی به فلزات سنگین به‌ویژه Pb و منابع ورود آن به محیط باید بیشتر مورد توجه قرار گیرد.  </div> <div style="text-align: justify;">Background and Objective: Street dust is considered as one of the important sources of particulate matters and heavy metals in the atmosphere. The goal of this study was to assess the heavy metals pollution in street dust of Tehran and evaluate their ecological risk. Materials and Methods: The sampling of street dust was carried out in two areas at the east and west of Tehran. After preparation of samples, the concentration of heavy metals was measured by ICP-MS. The pollution level of heavy metals in the street dust was assessed using geo-accumulation index (Igeo), pollution index (PI), integrated pollution index (IPI), enrichment factor (EF) and ecological risk index (RI). Results: The results of the calculations of the indices showed that the street dust in both studied areas was non-polluted with Li, Al, Ti, V, Cr, Mn, Fe, Ni, Sr and Ba. The origin of these elements was mainly natural sources. However, Cd, Cu, As, Zn, Sn and Pb had medium to high level of contamination. These elements had a very high to extremely high enrichment in both areas. Their origin was mainly anthropogenic sources. The ecological risk index indicated a moderate ecological risk for the east and a low ecological risk for the west area. Conclusion: The higher level of lead in the East is the main reason of higher ecological risk of this area. Therefore, the heavy metals pollution of the street dust, especially lead and its enterance into the environment, should be considered in this area.  </div> گرد و غبار خیابانی, شاخص زمین انباشتگی, شاخص آلودگی, شاخص آلودگی تجمعی, فاکتور غنی شدگی Street dust, Geo-accumulation index, Pollution index, Integrated pollution index, Enrichment factor 281 292 http://ijhe.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1263-1&slc_lang=fa&sid=1 S Mazloomi سهراب مظلومی sohrab.mazloomi@gmail.com Yes Department of Environment, Faculty of Natural Resources and Marine Sciences, University of Tarbiat Modares, Noor, Iran گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران A Esmaeili - Sari عباس اسماعیلی ساری aesmaili34@yahoo.com No Department of Environment, Faculty of Natural Resources and Marine Sciences, University of Tarbiat Modares, Nour, Iran گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران N Bahramifar نادر بهرامی فر nbahramifar@yahoo.com No Department of Environment, Faculty of Natural Resources and Marine Sciences, University of Tarbiat Modares, Nour, Iran گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران M Moeinaddini مظاهر معین الدینی m_moeinaddini@yahoo.com No Department of Environment, Faculty of Natural Resources, University of Tehran, Karaj, Iran گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران