fa شناسایی منابع انتشار هیدروکربن های آروماتیک چندحلقه ای ذرات PM10 هوای شهر تهران در سال 92 هوا Air پژوهشي Research <p dir="RTL" style="margin-top:6.0pt;text-align:justify;text-justify:kashida;text-kashida:0%;"><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">زمینه و هدف: </span></span></span></strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">هیدروکربن&shy; های آروماتیک چندحلقه &shy;ای گروهی از آلاینده &shy;های آلی هستند که عمدتا در طی احتراق ناقص تولید می&shy; شوند. هدف اصلی این مطالعه شناسایی منابع اصلی انتشار </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:#231F20;"><span style="font-size:11.0pt;">PAHs</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">در هوای شهر تهران </span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">و تعیین سهم این منابع در میزان انتشار این ترکیبات در هوای شهر تهران است. </span></span></p> <p dir="RTL" style="text-align:justify;text-justify:kashida;text-kashida:0%;"><strong><span style="color:#231F20;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">روش بررسی:</span></span></span></strong><span style="color:#231F20;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> فیلترهای حاوی ذرات از 10 ایستگاه سنجش آلودگی هوای متعلق به شرکت کنترل کیفیت هوای شهر تهران جمع&shy; آوری شد و برای آنالیز به آزمایشگاه منتقل شد. </span></span></span><span style="color:#231F20;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">به منظور اعتبارسنجی داده&shy; های بدست آمده با روش استخراج فیلترهای شرکت کنترل کیفیت هوا، نمونه&shy; برداری همزمان با استفاده از یک پمپ نمونه&shy; بردار </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:#231F20;"><span style="font-size:11.0pt;">SKC</span></span></span><span style="color:#231F20;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> مجهز به هد نمونه&shy; برداری با ورودی انتخابی </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:#231F20;"><span style="font-size:11.0pt;">PM₁₀</span></span></span><span style="color:#231F20;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> صورت پذیرفت. </span></span></span><span style="color:#231F20;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">جهت شناسایی منابع انتشار و تعیین سهم آنها، نسبت‌های تشخیصی و آنالیز مولفه &shy;های اصلی (</span></span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">PCA</span></span><span style="color:#231F20;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">) مورد استفاده قرار گرفت. </span></span></span></p> <p dir="RTL" style="text-align:justify;text-justify:kashida;text-kashida:0%;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته‌ها:</span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> میانگین <span style="color:black;">نسبت‌های فنانترن به مجموع فنانترن بعلاوه آنتراسن، بنزو[</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:11.0pt;">a</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">] آنتراسن به مجموع بنزو [</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:11.0pt;">a</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">] آنتراسن بعلاوه کرایسن، فلورآنتن به مجموع فلورآنتن بعلاوه پایرن و نسبت‌های </span></span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">IcP/(IcP+BghiP)</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> در نمونه&shy; ها به ترتیب 0/79، 0/52، 0/43 و 0/38 بوده است. این نسبت‌ها نشان می‌دهند که احتراق، خصوصا سوخت‌های فسیلی و وسایل نقلیه موتوری، منبع اصلی انتشار </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">PAHs</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> در تهران بوده است. همچنین نتایج<span style="color:#231F20;"> آنالیز </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:#231F20;"><span style="font-size:11.0pt;">PCA</span></span></span><span style="color:#231F20;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> نشان داد که 49، 29 و 22 درصد از انتشار </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:#231F20;"><span style="font-size:11.0pt;">PAHs</span></span></span><span style="color:#231F20;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> در هوای شهر تهران به ترتیب منتسب به خودروهای بنزینی، خودروهای گازوئیلی و سایر منابع بودند.</span></span></span></p> <p dir="RTL" style="text-align:justify;text-justify:kashida;text-kashida:0%;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه‌گیری: </span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">براساس نتایج این مطالعه<strong>، </strong>احتراق ـ خصوصا سوخت‌های فسیلی و وسایل نقلیه موتوری ـ منبع اصلی انتشار </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">PAHs</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> در تهران بوده است.</span></span></p> <p><strong>Background and Objective:</strong> Polycyclic aromatic hydrocarbons (PAHs) are a group of organic pollutants that are mostly generated during the incomplete combustion. The main objective of this study was to characterize potential sources of PAHs in Tehran.</p> <p><strong>Materials and Methods:</strong>, Samples of PM₁₀ were collected at 10 monitoring stations belonging to Tehran Air Quality Control Company (AQCC) and transferred to laboratory for analysis. Besides, a SKC Flite 2 Air Sampling Pump (SKC, USA) equipped with a sampling head and PM₁₀ size-selective inlet was used at four stations to compare the results obtained by collecting AQCC monitors (AQCCMs) tapes with the standard sampling procedures for assessing the interchangeability of two field sampling methods. The principal component analysis (PCA) and diagnostic ratios were applied to identify emission sources and source contribution.</p> <p><strong>Results: </strong>The average diagnostic ratios of phenanthrene (Phe)/ (Phe+anthracene (Ant)), benzo(a)anthracene (BaA)/ (BaA+chrysene (Chry)), fluorantene(Flu)/ (Flu+pyrene (Py)), and indeno(1,2,3cd) pyrene (IcP)/(IcP+benzo(ghi)perylene (BghiP)) in samples were 0.79, 0.52, 0.43 and 0.38, respectively. These ratios showed that the combustion, especially fossil fuels and motor vehicles, was the main sources of PAHs emission in Tehran. The results of&nbsp; PCA analysis also indicated that 49, 29 and 22% of PAHs sources in Tehran atmosphere were attributed to gasoline-driven vehicles, diesel vehicles and other sources, respectively.</p> <p><strong>Conclusion:</strong> According to the results, the combustion, especially fossil fuel and motor vehicle, was the main sources of PAHs emission in Tehran.</p> ذرات, PAHs, منابع انتشار, ایستگاه‌های سنجش, تهران Particulate matter, Polycyclicaromatichydrocarbons, Emission sources, Diagnostic stations, Tehran 25 36 http://ijhe.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-666-2&slc_lang=fa&sid=1 K Naddafi کاظم ندافی knadafi@tums.ac.ir No Center for Air Pollution Research (CAPR), Institute for Environmental Research (IER), Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran, AND Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات آلودگی هوا، پژوهشکده محیط زیست، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران، و گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران M Yunesian مسعود یونسیان yunesian@tums.ac.ir No Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran, AND Department of Research Methodology and Data Analysis, Institute for Environmental Research, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران، و گروه روش شناسی و تحلیل اطلاعات، پژوهشکده محیط زیست، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران S Faridi ساسان فریدی sasanfaridi67@gmail.com No Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران A Rafiee عطا رفیعی a.rafei121@gmail.com No Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران S Parmy سعید پرمی saeid.parmy@yahoo.com No Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران GH Safari غلامحسین صفری hsafari13@yahoo.com No Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health, Tabriz University of Medical Sciences, Tabriz, Iran گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران R Nabizadeh Nodehi رامین نبی زاده نودهی rnabizadeh@tums.ac.ir No Center for Air Pollution Research (CAPR), Institute for Environmental Research (IER), Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran, AND Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات آلودگی هوا، پژوهشکده محیط زیست، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران، و گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران K Yaghmaeian کامیار یغمائیان kyaghmaeian@gmail.com No Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران N Rastkari نوشین راستکاری n_rastkari@yahoo.com No Center for Air Pollution Research (CAPR), Institute for Environmental Research (IER), Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات آلودگی هوا، پژوهشکده محیط زیست، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران R Ahmadkhaniha رضا احمدخانی ها r-ahmadkhaniha@tums.ac.ir No Department of Human Ecology, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه اکولوژی انسانی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران S Niazi صادق نیازی niazsadegh@gmail.com No Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران M Hoseini محمد حسینی m_hoseini2174@yahoo.com Yes Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health, Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz, Iran گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران