fa تحلیل تمایل خورندگی در سیستم تامین آب با استفاده از شاخص‌های کیفی و شاخص کمی پتانسیل ترسیب کربنات کلسیم آب WATER پژوهشي Research <p dir="RTL" style="margin-right: 0.2pt; text-align: justify;"><strong>زمینه و هدف:</strong> رسوبگذاری و خورندگی عوامل مخرب کیفیت آب آشامیدنی و تجهیزات لوله‌کشی محسوب می‌شوند. در این مطالعه تمایل به خورندگی یا رسوبگذاری آب زیر‌زمینی، آب مخازن ذخیره و شبکه‌های توزیع مورد بررسی قرار گرفت. استفاده از شاخص‌های کیفی و شاخص کمی پتانسیل ترسیب کربنات کلسیم و تحلیل آماری شاخص‌ها به منظور بررسی وضعیت آب، انجام شد.</p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong>&nbsp;روش بررسی:</strong> نتایج آنالیز آب‌های زیر‌زمینی، آب مخازن ذخیره و شبکه توزیع آب روستایی شهرستان‌های استان کردستان مورد تحلیل قرار گرفت. مقدار شاخص‌های خورندگی لانژلیر (<span dir="LTR">LI</span>)، رایزنار (<span dir="LTR">RI</span>)، پوکوریوس (<span dir="LTR">PSI</span>) و لارسون- اسکولد (<span dir="LTR">LS</span>) و پتانسیل ترسیب کربنات کلسیم (<span dir="LTR">CCPP</span>) تعیین گردید. آستانه خورندگی یا رسوبگذاری بر مبنای شاخص <span dir="LTR">CCPP</span> تعیین و مقایسه میانگین شاخص‌ها با مقادیر آستانه با استفاده از <span dir="LTR">independent t-test</span> انجام شد. آنالیز واریانس یکطرفه به منظور بررسی اختلاف بین مقدار شاخص‌ها در منابع استفاده شد.</p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong>یافته‌ها:</strong> محدوده تعادل آب بر مبنای لانژلیر، رایزنار و پوکوریوس به ترتیب 0/05-0/1-، 9-7 و 8/5-7/1 تعیین شد. مقدار &nbsp;<span dir="LTR">CCPP</span> در آب‌های زیر‌زمینی، مخازن و شبکه به ترتیب برابر با 1/29&plusmn;9/27، 1/25&plusmn;9/13، 1/23&plusmn;11/25 تعیین گردید و مقادیر شاخص‌های لانژلیر، رایزنار و پوکوریوس در هر سه منبع، نزدیک به وضعیت رسوبگذار بود. با این‌حال به لحاظ آماری وضعیت تعادل معنی‌دار شد. براساس مقادیر شاخص لارسون-اسکولد در مورد منابع آب مورد مطالعه، آنیون‌های سولفات و کلرور نقشی در رسوبگذاری ندارند.</p> <p dir="RTL" style="margin-right: 0.2pt; text-align: justify;"><strong>نتیجه‌گیری:</strong> بررسی همزمان شاخص‌های کیفی در کنار شاخص <span dir="LTR">CCPP</span> اطلاعات دقیق‌تری از وضعیت خورندگی و رسوبگذاری آب فراهم می‌نماید. توصیه می‌شود مقدار شاخص‌های کیفی همواره در کنار شاخص <span dir="LTR">CCPP</span> &nbsp;بررسی شوند.</p> <p style="margin-left:.2pt;"><strong>Background and Objective:</strong> Water corrosion and scaling are known as destructive phenomenon of drinking water quality and water facilities. In this study, the groundwater tendency to corrosion or scaling in source water, water storage reservoirs and distribution system were studied. Simultaneous use of some qualitative and a quantitative index along with statistical analyses to assess the water scaling or corrosion tendency were investigated.</p> <p><strong>Materials and Methods:</strong> The data analysis of groundwater, water storage reservoirs and water distribution system in rural area of Kurdistan province were analyzed and the amount of Langelier (LI), Ryznar (RY), Pockorius (PSI) and Larson&ndash;Skold (LS) and CCPP indices were determined. Corrosion and scaling threshold for qualitative indices were determined based on CCPP index. The mean of indices was compared with the thresholds using independent t-test. ANOVA was used to assess the difference between the indices in different sources of water.</p> <p><strong>Results: </strong>The balance range for LI, RY and PSI found to be -0.1-0.05, 7-9 and 7.1-8.5. The mean CCPP for groundwater, reservoirs and networks were 9.27 &plusmn; 1.29, 9.13 &plusmn; 1.25, 11.25 &plusmn; 1.23, respectively. All three sources of water have some tendencies toward scaling; however, a significant balance status was confirmed statistically. According to Larson&ndash;Skold index, sulfate and chloride anions did not play a role in scaling process.</p> <p><strong>Conclusion</strong>: The use of qualitative indices with CCPP index can provide more accurate estimation of water tendency toward scaling or corrosion. The assessment of qualitative indices along with CCPP is recommended in drinking water corrosion monitoring studies.</p> <p></p> پتانسیل ترسیب کربنات کلسیم, سیستم تامین آب شرب, شاخص‌های خورندگی Calcium carbonate precipitation potential, Drinking water system, Water corrosion indices 457 470 http://ijhe.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-665-2&slc_lang=fa&sid=1 R Nabizadeh Nodehi رامین نبی زاده نودهی rnabizadeh@tums.ac.ir No Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران AR Mesdaghinia علیرضا مصداقی نیا mesdaghinia@tums.ac.ir No Center for Water Quality Research (CWQR), Institute for Environmental Research (IER), Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات کیفیت آب، پژوهشکده محیط زیست، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران S Nasseri سیمین ناصری naserise@tums.ac.ir No Center for Water Quality Research (CWQR), Institute for Environmental Research (IER), Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات کیفیت آب، پژوهشکده محیط زیست، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران M Hadi مهدی هادی hadi_rfm@yahoo.com Yes Center for Water Quality Research (CWQR), Institute for Environmental Research (IER), Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات کیفیت آب، پژوهشکده محیط زیست، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران H Soleimani حامد سلیمانی No Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران P Bahmani پگاه بهمنی pegah_bahmani@yahoo.com No Environmental Health Engineering, Kurdistan Rural Water and Wastewater Company, Sanandaj, Iran ﻣﻬﻨﺪﺳﯽ ﺑﻬﺪاﺷﺖ ﻣﺤﯿﻂ، ﺷﺮﮐﺖ آب و ﻓﺎﺿﻼب روﺳﺘﺎیﯽ اﺳﺘﺎن ﮐﺮدﺳﺘﺎن، ﺳﻨﻨﺪج، ایران