fa کاربرد نانولوله‌های کربنه چند دیواره مغناطیسی شده برای حذف سورفاکتانت آنیونی سدیم دودسیل سولفات از محلول‌های آبی: مطالعه ایزوترمی و کینتیکی فاضلاب wastewater پژوهشي Research <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong>زمینه و هدف: </strong>سورفاکتانت‌ها در صابون‌ها، دترجنت‌ها، محصولات دارویی، مواد حاصل از مراقبت‌های فردی و صنایع چرم یافت می‌شوند. در این مطالعه جذب سورفاکتانت سدیم دودسیل سولفات بر روی نانولوله‌های کربنی چند دیواره مغناطیسی شده از محلول‌های آبی مورد بررسی قرار گرفت.</p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong>روش بررسی: </strong>پارامترهای غلظت سورفاکتانت، دز جاذب و میزان <span dir="LTR">pH</span> به عنوان متغیر در نظر گرفته شده است. غلظت باقیمانده سورفاکتانت با استفاده از روش متیلن بلو اندازه‌گیری و ویژگی‌های جاذب نانولوله کربنه چنددیواره مغناطیسی شده با استفاده از آزمایش‌های پراش اشعه <span dir="LTR">x</span> و طیف سنجی تبدیل فوریه مادون قرمز تعیین گردید. ظرفیت جذب سدیم دودسیل سولفات بر روی جاذب، ایزوترم‌های جذب و سینتیک واکنش نیز مورد بررسی قرار گرفت.&nbsp;</p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong>یافته‌ها:</strong> بررسی‌های جذب نشان داد که میزان جذب سدیم دودسیل سولفات با افزایش غلظت اولیه، افزایش <span dir="LTR">pH</span> و کاهش دز جاذب کاهش می‌یابد. جذب سدیم دودسیل سولفات پس از <span dir="LTR">min</span> 120 به تعادل رسیده و با افزایش غلظت از 15 به <span dir="LTR">mg/L</span> 150 ظرفیت جذب از <span dir="LTR">mg/g</span> 8 به <span dir="LTR">mg/g</span>&nbsp; 61 افزایش یافت. نتایج مطالعات ایزوترم و سینتیک جذب نیز نشان داد که داده‌های حاصل از ایزوترم از مدل جذب لانگمویر (0/993 <span dir="LTR">R²=</span>) و سینتیک شبه درجه دوم (0/992 <span dir="LTR">R²=</span>) تبعیت می‌کنند.</p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong>نتیجه‌گیری: </strong>جاذب نانولوله چند دیواره مغناطیسی شده با توجه به ظرفیت جذب بالا و زمان تعادل نسبتا کم در حذف سورفاکتانت آنیونی سدیم دودسیل سولفات و قابلیت جداسازی آسان جاذب از محیط‌های آبی‌، یک گزینه موثر و مفید به منظور حذف سدیم دودسیل سولفات است.</p> <p><strong>Background and Objective:</strong> Surfactants can be found in soaps, detergents, pharmaceutical products, personal care products, as well as in leather industries. In this study, adsorption of Sodium Dodecyl Sulfate (SDS) on magnetic multi-walled carbon nanotubes in the aqueous solutions was investigated.</p> <p><strong>Materials and methods:</strong> Surfactant concentration, adsorbent dosage, and pH values were considered as variables. Residual surfactant was measured using methylene blue method and adsorbent characteristic was determined by X-Ray diffraction and Fourier transform infrared spectroscopic analysis. Adsorption capacity, adsorption isotherm, and kinetic reaction were also investigated.</p> <p><strong>Results:</strong> Adsorption investigations demonstrated that the increase in initial SDS concentration or pH values, led to the decrease in SDS adsorption. Conversely, the same result was achieved by decreasing adsorbent dosage. After 120 min SDS adsorption became stable. By increasing in SDS concentration from 15 to 150 mg/L, adsorption capacity improved from 8 to 61 mg/g. Isotherm and kinetic data demonstrated that experimental data pursued Langmuir isotherm (R²=0.993) and pseudo-second order equation (R²=0.992).</p> <p><strong>Conclusion: </strong>Magnetic multiwall carbon nanotubes can be used as an effective and useful sorbent for SDS removal due to several advantages including: high adsorption capacity, relatively low equilibrium time, and easy separation of magnetic multiwall carbon nanotubes from aqueous solutions.</p> نانو لوله کربنه چنددیواره مغناطیسی شده‌, سورفاکتانت آنیونی سدیم دودسیل سولفات‌, جذب سطحی Magnetic multiwall carbon nanotubes, Anionic surfactant sodium dodecyl sulfate, Adsorption 259 272 http://ijhe.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-834-1&slc_lang=fa&sid=1 Z Rahmani زهرا رحمانی No PhD Student of Environmental Health Engineering, Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iarn دانشجوی دکتری بهداشت محیط، گروه بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان M Harati مطهره هراتی No PhD Student of Environmental Health Engineering, Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iarn دانشجوی دکتری بهداشت محیط، گروه بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی ایران MR Rahmani محمد رضا رحمانی No Msc of Chemical Engineering, Department of Chemical Engineering, School of Chemical Engineering, Babol Noshirvani University of Technology, Babol, Iarn کارشناس ارشد مهندسی شیمی، گروه مهندسی شیمی، دانشکده مهندسی شیمی، دانشگاه صنعتی نوشیروانی، بابل Y Poureshgh یوسف پورعشق No PhD Student of Environmental Health Engineering, Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iarn دانشجوی دکتری بهداشت محیط، گروه بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان MT Samadi محمد تقی صمدی samadi@umsha.ac.ir Yes Ph.D of Environmental Health Engineering; Prof. of Environmental Health Engineering, Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health, Student Research Center, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iarn استاد، گروه بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان