fa ارزیابی آلودگی صوتی بخش مرکزی شهر زنجان با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) عمومى General پژوهشي Research <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong>زمینه و هدف</strong>: هدف از کنترل صدای محیطی، بهبود مدیریت آن در جامعه است، چرا که صدای ناشی از ترافیک می&shy; تواند بر روی نواحی مسکونی مجاور تاثیر بگذارد. مدیریت صحیح برنامه&shy; ریزی شده صدا می&shy; تواند این مؤلفه مهم و مضر را که یکی از فشارهای شهرنشینی بر سلامت مردم است حذف نماید. اما قبل از برنامه &shy;ریزی جهت کاهش صدا شهری لازم است که مراکز شلوغ شناسایی شوند. به این جهت در این تحقیق سعی شده است تا شاخص&shy; های مهم صدا در نواحی شلوغ مرکزی شهر زنجان اندازه&shy; گیری شود.&nbsp;&nbsp;&nbsp;</p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong>روش بررسی</strong>: مطالعه حاضر در بخش مرکزی شهر زنجان که عمدتا دارای ترافیک سنگین است انجام شده است. بدین منظور تراز صوت معادل <span dir="LTR">(L_eq)</span>، تراز روز-شب<span dir="LTR">(L_dn) </span>، تراز روز-عصر-شب <span dir="LTR">(L_den)</span>، شاخص آلودگی صوتی <span dir="LTR">(NPL)</span> و شاخص صوتی ترافیک <span dir="LTR">(TNI)</span> در 20 ایستگاه در دو بازه زمانی زمستان 1390 و بهار 1391 اندازه &shy;گیری شد. اندازه&shy; گیری&shy; ها در خیابان&shy; های اصلی این ناحیه با استفاده از دستور العمل&shy; های توصیه شده توسط <span dir="LTR">EP</span><span dir="LTR">A</span> انجام و نهایتا نتایج تجزیه و تحلیل شدند.</p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong>یافته &shy;ها</strong>: نتایج نشان داد که تغییرات ساعتی کاملا تابعی از میزان عادات جابجایی مردم و همچنین بار ترافیکی در مناطق تجاری شهر زنجان است. همچنین مشخص گردید که میزان تجاوز از تراز استاندارد محیطی 55<span dir="LTR">dB</span>، با استفاده از تخمین شاخص &nbsp;<span dir="LTR">L_den</span> برای 100 % ایستگاه&shy; های اندازه&shy; گیری وجود دارد. مقادیر شاخص ترافیکی <span dir="LTR">L_den</span> نیز برای 67 % ایستگاه‌ها- زمان&shy; های اندازه گیری، بیشتر از 74<span dir="LTR">dB</span> و برای 100 % ایستگاه‌ها &nbsp;در محدوده ساعتی عصرها، بیش از 74<span dir="LTR">dB</span> است. شاخص <span dir="LTR">NP</span> در 78 % ایستگاه‌ها- زمان&shy; های اندازه&shy; گیری، بیش از 80<span dir="LTR">dB</span> بوده است که دلالت بر ایجاد ناراحتی صوتی در بیشتر ایستگاه &shy;ها و زمان&shy; ها دارد.</p> <p style="text-align: justify;"><strong><span dir="RTL">نتیجه‌گیری</span></strong><span dir="RTL">:</span> <span dir="RTL">استفاده از نقشه&shy; های صوتی و شاخص های</span> TNI وNPL <span dir="RTL">می &shy;تواند به برنامه کنترل هوشمند ترافیک شهری کمک کند؛ زیرا این نقشه&shy; ها به خوبی می&shy; توانند عادات جابجایی مردم در زمان&shy; ها و مکان&shy; های مختلف شهر را به تصویر بکشند.&nbsp; </span></p> <p style="text-align: justify;"><strong>Background and Objective:</strong> The aim of&nbsp; noise control in a community is to improve its management in the community, because the traffic noise can affect neighboring residential areas. Well-planned noise management can eliminate this major and harmful component issue, which is one of the stresses of urban life on human health. However, before planning to decrease urban noise, it is necessary to determine the very noisy areas in a given city. Therefore, the objective of this study was to measure the main noise indices at the noisy areas of Zanjan City, Iran.</p> <p style="text-align: justify;"><strong>Materials and Methods:</strong> This study was performed in the central area of Zanjan City, with heavy traffic. For this purpose, the equivalent sound level (L_eq), the day-night sound level (L_dn), the day-evening-night sound level (L_den), the noise pollution level (NP) and the traffic noise index (TNI) were measured in 19 stations in the first half (winter and spring) of 2012. The measurements were conducted in the main streets of this area as recommended by EPA guidelines and finally the results obtained were mapped using the ArcGIS (Ver. 10.2) software.&nbsp;</p> <p style="text-align: justify;"><strong>Results:</strong> the noise maps in GIS showed clearly the variations of L_eq, L_dn, and L_den indices in the study field area. Moreover, it was found that the hourly variations of L_eq, L_dn and L_den in stations are completely function of population movements and therefore traffic loads in the Zanjan city center. In addition, the extent of violation of traffic noise level from the ambient noise standard was estimated by L_den at 100% stations (greater than 55 dB). The TNI values at 67&nbsp; and 100% stations&nbsp; were more than 74 dB (A), but&nbsp; in the evenings the TNI values at&nbsp; 100% of stations&nbsp; were more than 74 dB (A). The NP values at 78% sampling stations were more than 80 dB&nbsp; implying&nbsp; traffic noise was annoying in the most stations and times.</p> <p style="text-align: justify;"><strong>Conclusion:</strong> Using noise maps, NP and TNI indices can help intelligent traffic control planning, because the noise maps can be used to represent the movement of people in different times and parts of a city. &nbsp;&nbsp;</p> آلودگی صوتی, شاخص آلودگی صوتی, شاخص صوتی ترافیک, سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS), زنجان Noise Pollution, Noise Pollution level, Traffic Noise Index, Geographic Information System (GIS), Zanjan 91 102 http://ijhe.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-734-1&slc_lang=fa&sid=1 F Majidi فرامرز مجیدی fma@zums.ac.ir No Ph.D in Environmental Engineering, Associated Professor of Health School, Zanjan University of Medical Sciences دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی زنجان Y Khosravi یونس خسروی khosravi@znu.ac.ir Yes Ph.D in Climatology in Environmental Sciences, Assistant Professor of Faculty of Sciences, University of Zanjan دانشکده علوم، گروه علوم محیط زیست، دانشگاه زنجان