fa مطالعه و پهنه‌بندی آلودگی رسوبات رودخانه کارون به ترکیبات آلکیل فنلی مختل‌کننده غدد درون ریز عمومى General پژوهشي Research <p>زمینه و هدف: آلکیل فنل پلی اتوکسیلات‌ها و مشتقات آنها از طریق دفع فاضلاب‌ها وارد محیط‌زیست شده و به علت خصوصیات ماندگاری در محیط زیست و سمیت و دارا بودن پتانسیل مختل‌کنندگی سیستم غدد درون ریز موجب نگرانی هستند. این مطالعه با هدف اندازه‌گیری نونیل فنل و نونیل فنل پلی اتوکسیلات‌ها در رسوبات رود کارون در دشت خوزستان انجام گردید. روش بررسی: در این مطالعه نمونه‌برداری رسوبات رود کارون در دو فصل تر و خشک در ده ایستگاه هیدرومتری طبق روش‌های استاندارد انجام گردید. نمونه‌های رسوب طبق روش استاندارد استخراج فاز جامد، آماده‌سازی و غلظت ترکیبات مورد مطالعه با دستگاه HPLC-FLD سنجش گردید. یافته‌ها: طبق نتایج این مطالعه غلظت نونیل فنل و نونیل فنل پلی اتوکسیلات‌ها در رسوبات رود کارون به ترتیب 2/43-0/21 و &mug/g 0/91-0/18 بود. نتایج این مطالعه نشان داد که غلظت نونیل فنل در رسوبات رود کارون بیش از دیگر مشتقات آلکیل فنل اتوکسیلات است. نتیجه‌گیری: نتایج این مطالعه بیانگر تجمع آلاینده‌های مختل‌کننده سیستم غدد درون ریز در رسوبات رودخانه کارون بود. مقایسه میانگین داده‌ها نشان داد که بین غلظت این ترکیبات در ایستگاه‌های بالادست و پایین دست کلان شهر اهواز اختلاف معنی‌دار وجود دارد (0/05> pvalue).</p> <p>Background and Objectives: alkylphenol poly ethoxylates (APnEOs) and their metabolites enter environment through discharging wastewater and are of particular concern due to their persistence, toxicity to aquatic organisms, and a potential endocrine disruptor. In this work, we focused on the determination of nonylphenol (NP) and nonylphenol polyethoxylate (NPnEOs) in sediment samples collected from Karun River, Khoozestan Plain, Iran. Materials and Methods: Sample collection of Karun River sediment was carried out on rainy and dry seasons from 10 hydrometric stations. The sediment samples were prepared and extracted using solid phase extraction procedure and were analyzed using HPLC-FLD. Results: We found that NP and NPnEOs concentrations in sediment samples of Karun River were 0.21-2.43 and 0.18-0.91 &micro;g/g respectively. This study revealed that NP concentration in sediment samples of Karun River was higher than the other alkyphenolic metabolites. Conclusion: The results indicated accumulation of endocrine disrupting contaminants (EDCs) in the Karun river sediments. The results showed significant difference between mean concentrations of these compounds in the upstream and downstream stations of Ahwaz Megacity (p-value<0.05).</p> آلکیل فنل اتوکسیلات‌ها, رودخانه کارون, رسوبات, آلودگی Alkylphenol ethoxylates, Karun River, Sediment, Contamination 569 578 http://ijhe.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-5092&slc_lang=fa&sid=1 A.A Babaei علی اکبر بابایی babaei-a@ajums.ac.ir Yes Environmental Technologies Research Center, Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences, Ahvaz, Iran. Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health, Ahvaz University of Medical Sciences, Ahvaz, Iran دکترای مهندسی بهداشت محیط، مرکز تحقیقات فن آوری های زیست محیطی - دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز Z Nazari زهرا نظری خوراسگانی No Department of Toxicology, School of Pharmacy, Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences, Ahvaz, Iran کارشناس ارشد سم شناسی، مربی دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز E Ahmadpour الهام احمدپور No Department of Health, Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences, Ahvaz, Iran کارشناس مهندسی بهداشت محیط، معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز M Hosseinzadeh محسن حسین زاده No Khuzestan water and power Authority (KWPA Co.), Ahvaz, Iran کارشناس ارشد سنجش از راه دور، سازمان آب و برق استان خوزستان