fa بررسی میزان فلزات سنگین در قسمت های مختلف برخی از سبزیجات مصرفی شهر کرج عمومى General پژوهشي Research <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong>زمینه و هدف: </strong>فلزات سنگین برای بدن انسان‌ها بی‌نهایت خطرناک بوده و تجمع آنها در بدن منجر به ایجاد تغییرات آسیب شناختی در اندام&shy; ها و بیماری&shy; های قلبی-عروقی، کلیوی، استخوانی و حتی سرطان گردد. روزانه انسان از طریق مصرف مواد غذایی و آب با این آلاینده &shy;ها مواجهه پیدا می&shy; کند.</p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong>روش بررسی: </strong>با توجه به خاصیت تجمع پذیری فلزات سنگین در اندام&shy; های گیاهی، میزان فلزات کروم، منگنز و آهن در خاک و بافت برگ، ساقه و ریشه گیاهان کلم، کاهو، اسفناج و پیاز در شهر کرج مورد بررسی قرار گرفت. برای این منظور تعداد 15 نمونه به طور تصادفی از خاک و هر قسمت از گیاهان برداشته شد، سپس بعد از شستشو، آسیاب، خشک کردن و هضم اسیدی غلظت فلزات توسط دستگاه جذب اتمی مورد سنجش قرار گرفتند. داده &shy;ها سپس توسط نرم افزار <span dir="LTR">SPSS</span> آنالیز شدند.</p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong>یافته‌ها: </strong>نتایج بدست آمده نشان داد که برگ&shy; های اسفناج، پیاز، کلم و کاهو از غلظت بالاتری از فلزات کروم، منگنز و آهن نسبت به ساقه و ریشه برخوردار هستند و بالعکس ریشه این گیاهان از کمترین غلظت این فلزات برخوردار بودند. در خاک نیز غلظت فلزات آهن، کروم و منگنز به ترتیب <span dir="LTR">mg/kg</span> 11/87، 3/99 و 17/78 بود. این پدیده ناشی از انتقال بالای این فلزات بیشتر به قسمت‌های هوایی به ویژه برگ&shy; های گیاه است. در این مطالعه همچنین مشخص شد که غلظت فلزات کروم، منگنز و آهن در تمامی گیاهان مورد مطالعه بالاتر از حد استاندارد <span dir="LTR">FAO/WHO</span> (<span dir="LTR">mg/kg</span> 0/15، 0/3 و 0/3 به ترتیب برای فلزات کروم، آهن و منگنز) بود.</p> <p dir="RTL"><strong>نتیجه‌گیری:</strong> به دلیل بالا بودن غلظت فلزات کروم، منگنز و آهن در سبزیجات مطالعه شده در شهر کرج، مصرف این گونه سبزیجات توسط شهروندان، بایستی توسط سازمان‌های نظارتی مورد توجه قرار گیرد.</p> <p><strong>Background and Objectives:</strong> Heavy metals are seriously dangerous for the human body and their accumulation in the body can cause pathological changes in the organs and this can result in cardiovascular, liver and bone diseases, and even cancer. Human is exposed daily to these pollutants via consumption of food and water.</p> <p><strong>Materials and Methods:</strong> Considering the cumulative properties of these metals in plant organs, the amount of Cr, Mn, and Fe in soil and leaf, stem, and root tissues of cabbage, lettuce, spinach, and onions in Karaj City were investigated. For this purpose, 15 samples were randomly collected from each part of the plants, and then, the density of heavy metals was measured via atomic absorption spectrometer after cleansing, grinding, drying, and acid digestion. The data were then analyzed using SPSS software.</p> <p><strong>Results: </strong>It was found that leaves of spinach, cabbage, lettuce, and onion have higher concentrations of Cr, Mn, and Fe rather than their stems and roots. The roots of plants contain the least densities of metals. Moreover, concentrations of Fe, Cr, and Mn in soil were 11.87, 3.99 and 17.78 mg/kg, respectively. This was due to the high transportation of these metals to air-related parts of the plant like leaves. This research also showed that the densities of Cr, Mn, and Fe in leaves of studied spinach, onion, cabbage, and lettuce exceeded the FAO/WHO standard limitations (0.15, 0.3, and 0.3 mg/kg for Cr, Fe and Mn, respectively).</p> <p><strong>Conclusion:</strong> Due to the high concentrations of Cr, Mn, and Fe in studied vegetables in Karaj City, the consumption of these kinds of vegetables by citizens must be taken into consideration by regulatory agencies.</p> فلزات سنگین, سبزیجات, جذب اتمی, شهر کرج Heavy metals, Vegetables, Atomic absorption, Karaj City 171 184 http://ijhe.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-591-3&slc_lang=fa&sid=1 N Rouniasi نسیم رونیاسی nassimrounasi@yahoo.com Yes Young Researchers and Elites Club, Hamedan Branch, Islamic Azad University, Hamedan, Iran دانشگاه آزاد اسلامی، واحد همدان، باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان H Parvizi Mosaed حسن پرویزی مساعد No Young Researchers and Elites Club, Hamedan Branch, Islamic Azad University, Hamedan, Iran دانشگاه آزاد اسلامی، واحد همدان، باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان