fa اندازه گیری جیوه در بافت های مختلف چنگر، اردک سرسبز و باکلان بزرگ عمومى General پژوهشي Research <strong>زمینه و هدف:</strong> آلودگی اکوسیستم های آبی به فلزات سنگین، به ویژه جیوه همواره نگرانی هایی را در مورد سلامت و  بهداشت موجودات آبزی پدید آورده است. بنابراین پژوهش حاضر با هدف سنجش جیوه کل در بافت های مختلف سه گونه از مهم ترین پرندگان آبزی شمال ایران و مقایسه آن با استانداردهای بهداشتی موجود انجام شده است.<br><strong>روش بررسی:</strong> در مجموع تعداد 51 نمونه به صورت کاملا تصادفی صید، سپس از بافت های پر، کبد، کلیه و عضله، نمونه های تهیه و غلظت جیوه کل  در این بافت ها با دستگاه پیشرفته آنالیز جیوه (Leco AMA 254) اندازه گیری شد.<br><strong>یافته ها:</strong> بیشترین میزان جیوه در کبد باکلان بزرگ که گونه گوشتخوار است، وجود داشت. میانگین میزان جیوه در کبد باکلان بزرگ، اردک سرسبز و چنگر 80/14، 05/2 و 18/0، در کلیه 00/12، 90/1 و 17/0، در پر 57/6، 09/1 و 23/0 و در عضله 67/8، 26/0 و 09/0 میلی گرم در کیلوگرم وزن خشک بود. مقایسه میانگین ها اختلاف معنی داری را در بین گونه ها نشان دادند (05/0>P). اما اختلاف معنی داری بین جنس های این پرندگان وجود نداشت (05/0< P).<br><strong>نتیجه گیری</strong>: غلظت جیوه کل تجمع یافته در همه بافت های باکلان بزرگ از استاندارد تعریف شده WHO ،FAO و EPA بسیار بالاتر بود. دو گونه دیگر محدودیت مصرف کمتری دارند ولی میزان تجمع جیوه در اردک سرسبز نیز قابل تامل است. این نتایج می تواند یک هشدار جدی برای مصرف کنندگان پرندگان آبزی به ویژه افراد آسیب پذیر باشد.</p> </span> <p style="text-align: justify"><strong>Background and Objectives</strong>: The heavy metals pollution in aquatic ecosystems especially mercury, always makes concern about health of aquatic organisms. So, the purposes of this study were determination of total mercury in different tissues of the three species of the most important water birds at north of Iran and comparison with world health standards.<br><strong>Materials and Methods: </strong>Generally, 51 birds were captured randomly. Then, samples of feather, liver, kidney and muscle were taken and the mercury concentrations were determined by Advanced Mercury Analyzer (Model Leco, AMA 254).<br><strong>Results</strong>: The most amount of accumulated mercury was in great cormorant's liver (piscivorous species). Means of mercury concentration in liver of great cormorant, mallard, and coot were 14.80, 2.05, 0.18 in kidney 12.00, 1.90, 0.17 in feather 6.57, 1.09, 0.23 and in muscle 8.67, 0.26, 0.09 mg/kg dry weight respectively. Means Comparison showed significant difference among all tissues (P < 0.05), But there were not significant difference between sexes (P > 0.05)<br><strong>Conclusion: </strong>The levels of accumulated mercury in all tissues of great cormorant were more than the established limits by WHO, FAO and EPA. The other species had less use limitation, but mercury concentration in mallards was considerable. These results can be a serious warning for consumers these birds, especially vulnerable people.</p> چنگر،اردک سرسبز،باکلان بزرگ،جیوه،حد مجاز Coot,Mallard,Great cormorant,Mercury,Acceptable intake 471 482 http://ijhe.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-53&slc_lang=fa&sid=1 J Azami جابر اعظمی No A Esmaili-Sari عباس اسماعیلی ساری Yes N Bahramifar نادر بهرامی فر No