fa تجمع زیستی پایرن در بافت‌های عضله، آبشش و کبد ماهی کپور معمولی (Cyprinus carpio) در شرایط آزمایشگاهی عمومى General پژوهشي Research <p>زمینه و هدف: طی چند دهه‌ اخیر ورود آلاینده‌ها بخصوص هیدروکربن‌های آروماتیک چند حلقه‌ای (PAHs) به اکوسیستم‌های طبیعی از قبیل دریاچه‌ها و آب‌های آزاد خطرات زیست محیطی بالقوه‌ای را برای جانداران آبزی ایجاد نموده است. این مطالعه به منظور بررسی میزان و الگوی تجمع زیستی ماده نفتی پایرن، در عضله، آبشش و کلیه ماهی کپور معمولی (Cyprinuscarpio) پرورشی در شرایط آزمایشگاهی انجام شده است. روش بررسی: در این تحقیق 30 عدد ماهی کپور معمولی در معرض غلظت‌های&nbsp; 10، 50 و 100 &micro;g/Lپایرن به شیوه غوطه‌وری قرار داده شد. در انتهای دوره آزمایشی 35 روزه به منظور بررسی تجمع پایرن در بافت‌های مختلف از ماهیان نمونه‌برداری شد. آنالیز شیمیایی شامل صابونی کردن، استخراج، جداسازی و پاکسازی طی دو مرحله کروماتوگرافی ستونی و در نهایت کروماتوگرافی گازی با استفاده از دستگاه طیف سنجی جرمی (GC-MS) تعیین گردید. یافته‌ها: مقایسه میزان تجمع زیستی پایرن در بافت‌های عضله، آبشش و کبد ماهی کپور معمولی در غلظت‌های&nbsp; 10، 50 و 100 &micro;g/Lاختلاف معنی‌داری را نشان داد. بیشترین تجمع در دوز &micro;g/L 100 در کبد با میانگین ng/g dw 78/5&plusmn;685/67 و کمترین تجمع زیستی در دوز &micro;g/L 10 در عضله با میانگین ng/g dw 0/13 &plusmn; 0/52 بوده است. روند تجمع ترکیب پایرن در تمامی دوز‌های مورد مطالعه بصورت مشابه و به ترتیب زیر است: عضله<آبشش<کبد. نتیجه‌گیری: در مطالعه حاضر تجمع پایرن در بافت‌های چرب به خصوص کبد که اندام پذیرنده آلاینده‌های نفتی است به مراتب بیشتر از آبشش و عضله بوده است.</p> <p>Background and Objectives: Over the past few decades, the entry of pollutants, especially PAHs compounds in natural ecosystems such as lakes and open water for aquatic organisms has created potential environmental hazards. This study aimed to investigate the extent and pattern of bioaccumulation of pyrene oil pollution in muscle, gill, and liver of common carp (Cyprinus carpio) cultured in vitro. Materials and Methods: thirty fishes with mean weight of 140&plusmn;10g were exposed to 10, 50, and 100 &micro;g/l pyrene. At the end of the 35 days trial period, fish were sampled in order to study the pyrene accumulation in different tissues. Preparing process of samples include soaping, extracting, and two-phase chromatography and finally injecting samples to the gas chromatography-mass spectrometry. Results: Comparison between bioaccumulation of pyrene in muscle, gill, and liver tissues of cyprinus carpio in 10, 50, and 100 &micro;g/l doses showed significant differences. Maximum average accumulation was in liver (dose100) with 685.67 &plusmn; 78.5 and the minimum was in muscle in dose 10 with 0.52 &plusmn;. 0.13 pyrene&rsquo;s accumulation trend was the same in all studied doses: liver>gill>muscle. Conclusion: In the present study, pyrene accumulated in fatty tissue, especially liver-acceptor of all of the oil pollutants- was far more than of gills and muscle.</p> ماهی کپور معمولی, ماده نفتی پایرن, تجمع بافتی Cyprinus carpio, pyrene oil pollution, Accumulation 191 202 http://ijhe.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-476-1&slc_lang=fa&sid=1 S.R Olyaei سیده رویا علیایی No Department of Marine Biology Sciences, Faculty of Natural Resources and Marine Sciences, Tarbiat Modares University, Mazandaran, Noor, Iran کارشناس ارشد زیست شناسی دریا، دانشگاه تربیت مدرس، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، مازندران A.R Riahi Bakhtiari علیرضا ریاحی بختیاری riahi@modares.ac.ir Yes Department of Environment Sciences, Faculty of Natural Resources and Marine Sciences, Tarbiat Modares University, Mazandaran, Noor, Iran دکترای آلودگی محیط زیست، دانشیار گروه محیط زیست، دانشگاه تربیت مدرس، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، مازندران I Sharifpour عیسی شریف پور No Department of Aquatics Diseases and Health, Iranian Fisheries Research Organization, Tehran, Iran دکترای بهداشت و بیماری‌های آبزیان، دانشیار پژوهشی موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور-تهران