fa آلودگی خاک به آرسنیک در مناطق شهری: مطالعه موردی شهر اراک عمومى General پژوهشي Research <p>زمینه و هدف: آلودگی آرسنیک به علت اثرات سمی آن به عنوان ماده سرطان‌زا، از نگرانی های بزرگ محیط زیستی است. در این تحقیق به منظور ارزیابی آلودگی آرسنیک به خاک و تعیین الگوی توزیع مکانی آن، نمونه های خاک سطحی از مناطق شهری اراک جمع آوری و آنالیز شدند. روش بررسی: در مجموع 62 نمونه خاک سطحی از عمق cm 20-0 از پارک‌ها‌، فضای سبز، زمین های باز و کشاورزی، اطراف جاده و میدان ها در شهر اراک جمع‌آوری شدند. در این تحقیق نقشه توزیع مکانی آرسنیک در خاک توسط GIS و روش درون یابی کریجینگ تولید شد. یافته ها: غلظت آرسنیک در خاک های سطحی شهر اراک بین 2/2 تا mg/kg10/8 بود (میانگین: mg/kg 5/78). نتایج آنالیز مکانی آرسنیک نشان داد که آلودگی آرسنیک در مرکز شهر افزایش می یابد و از جنوب به شمال نیز روند افزایشی مشهود بود. همچنین غلظت آرسنیک در خاک شهری اراک در مقایسه با بسیاری از شهرهای دنیا مقادیر کمتری داشت. نتیجه گیری: در نهایت می توان نتیجه گیری کرد که آرسنیک توسط هر دو فاکتور انسانی و طبیعی کنترل می شود. بیشترین مقادیر آرسنیک در مرکز شهر و شمال بود که بیانگر اثر فعالیت های انسانی مانند صنایع و حمل و نقل است.</p> <p>Background and Objectives: Arsenic contamination is of great environmental concern due to its toxic effects as a carcinogen. In order to assess soil arsenic contamination and its distribution patterns, surface soil samples collected from the urban areas of Arak were analyzed. Materials and Methods: Totally, 62 surface soil samples were collected from depth of 0–20 cm of different locations including parks, green spaces, agricultural, roadsides, and squares of Arak City. The spatial distribution of arsenic in soil was mapped using GIS and kriging method. Results: The concentration of arsenic in the surface soil of Arak City was between 2.2- 10.8 mg/kg (average: 5.78 mg/kg). Spatial analysis showed that arsenic contamination enhances in the city center and there was an increasing trend from south to north. In addition, the mean arsenic concentration in the urban topsoil samples from Arak was lower compared with mean concentration for other cities around the world. Conclusion: It seems that arsenic in soil is controlled by natural and anthropogenic factors. The highest concentrations of arsenic in center and the north areas reflected arsenic loading is originated from anthropogenic sources such as vehicles and industrial processes.</p> آرسنیک, مناطق شهری, خاک سطحی, اراک Arsenic, Surface Soils, Urban Areas, Arak 1 10 http://ijhe.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-58-1&slc_lang=fa&sid=1 E Solgi عیسی سلگی e.solgi@yahoo.com Yes Department of Environment, Faculty of Natural Resources and Environment, Malayer University, Malayer, Hamedan, Iran دکتری آلودگی محیط زیست، استادیار گروه محیط زیست دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست دانشگاه ملایر A Esmaili-Sari عباس اسماعیلی ساری No Department of Environment, Faculty of Natural Resources, Tarbiat Modares University, Noor, Mazandaran, Iran دکتری آلودگی محیط زیست، استاد گروه محیط زیست دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تربیت مدرس A.R Riyahi Bakhtiari علیرضا ریاحی بختیاری No Department of Environment, Faculty of Natural Resources, Tarbiat Modares University, Noor, Mazandaran, Iran دکتری آلودگی محیط زیست، استادیار گروه محیط زیست دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تربیت مدرس M Hadipour مهرداد هادی پور No Department of Environment, Faculty of Agriculture and Natural Resources, Arak University, Iran دکتری سیستم اطلاعات جغرافیایی، استادیار گروه محیط زیست دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه اراک