Iranian Journal of Health and Environment

fa بررسی آگاهی، نگرش و رفتار پیشگیری از آلودگی میکروپلاستیک‌ها در دانشجویان دانشکده علوم پزشکی خوی Investigating the knowledge, attitude, and behavior of microplastic pollution prevention among students of Khoy university of medical sciences عمومى General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه و هدف: آلودگی میکروپلاستیک‌ها به‌عنوان یکی از تهدیدات مهم ‌محیط‌‌زیستی مطرح است و آگاهی، نگرش و عملکرد افراد در پیشگیری از این آلودگی نقشی کلیدی دارند. هدف پژوهش حاضر بررسی سطح آگاهی، نگرش و عملکرد دانشجویان علوم پزشکی خوی در زمینه پیشگیری از آلودگی میکروپلاستیک‌ها بود. روش بررسی: این مطالعه توصیفی - تحلیلی بر روی دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی خوی انجام شد. جامعه آماری شامل تمامی دانشجویان شاغل به تحصیل (۵۵۰ نفر) بود که با روش نمونه‌گیری داوطلبانه و با رویکرد سرشماری، ۴۰۰ نفر در مطالعه شرکت کردند. پس از حذف پرسشنامه‌های ناقص، داده‌های ۳۷۲ نفر مورد تحلیل قرار گرفت. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه‌ای دو بخشی شامل اطلاعات جمعیت‌شناختی و پرسشنامه محقق‌ساخته آگاهی، نگرش و عملکرد (KAP) در زمینه پیشگیری از آلودگی میکروپلاستیک‌ها بود. روایی محتوای ابزار با استفاده از شاخص‌های CVR و CVI تأیید شد و پایایی آن از طریق آزمون- بازآزمون (0/78ICC=) و آلفای کرونباخ (0/83 تا 0/95) در سطح مطلوب ارزیابی گردید. تحلیل داده‌ها با استفاده از آزمون همبستگی پیرسون و رگرسیون لجستیک رتبه‌ای انجام شد و پردازش آماری داده‌ها با نرم‌افزار STATA نسخه ۱۵ صورت گرفت. یافته‌ها: نتایج نشان داد که سطح آگاهی و رفتار پیشگیری دانشجویان عمدتاً در حد متوسط و نگرش آنان نسبت به پیشگیری از آلودگی میکروپلاستیک‌ها عمدتاً مثبت بود. تحلیل رگرسیون لجستیک رتبه‌ای نشان داد که آگاهی بالاتر (8/28-1/91CI=95%، 3/98= OR) و نگرش مثبت (30/83-7/26CI=95%، 14/96= OR)، به‌طور معناداری احتمال بروز رفتارهای پیشگیری را افزایش می‌دهند. علاوه بر این، سن پایین‌تر (7/29-1/26CI=95%، 9/41= OR)، متأهل بودن (26/52-3/33CI=95%، 3/03= OR)، تحصیلات دانشگاهی بالاتر مادر (7/17-1/24CI=95%، 2/99=OR) و شاغل بودن پدر (2/73-1/02CI=95%، 1/67=OR) به‌عنوان عوامل جمعیت‌شناختی مؤثر در ارتقای رفتارهای پیشگیری شناسایی شدند. نتیجه‌گیری: افزایش آگاهی و نگرش مثبت دانشجویان نقش مهمی در ارتقای رفتارهای پیشگیری در برابر آلودگی میکروپلاستیک‌ها دارد. براین‌اساس، طراحی و اجرای برنامه‌های آموزشی هدفمند با تمرکز بر افزایش سطح دانش و تقویت نگرش مثبت، می‌تواند به ارتقای رفتارهای پیشگیری و کاهش اثرات ‌محیط‌زیستی این آلودگی کمک کند.  </div> <div style="text-align: justify;">Background and Objective: Microplastic pollution is recognized as a major environmental threat, and individuals’ Knowledge, attitudes, and behaviors play a crucial role in its prevention. This study aimed to assess the levels of Knowledge, attitudes, and preventive behaviors of students at Khoy University of Medical Sciences toward microplastic pollution. Materials and Methods: This cross-sectional study was conducted among students of Khoy University of Medical Sciences. All enrolled students (n = 550) were invited to participate using a voluntary census-based approach, of whom 400 completed the questionnaire. After excluding incomplete responses, data from 372 participants were included in the final analysis. Data were collected using a two-part questionnaire comprising demographic characteristics and a researcher-developed instrument assessing knowledge, attitude, and practice (KAP) regarding the prevention of microplastic pollution. Content validity was confirmed using the content validity ratio (CVR) and content validity index (CVI), and reliability was established through test–retest analysis (ICC = 0.78) and internal consistency (Cronbach’s alpha = 0.83–0.95). Data were analyzed using Pearson correlation and ordinal logistic regression in STATA version 15. Results: The findings indicated that students’ levels of knowledge and preventive behaviors were predominantly moderate, while their attitudes toward preventing microplastic pollution were mostly positive. Ordinal logistic regression analysis showed that higher levels of knowledge (OR = 3.98, 95% CI = 1.91–8.28)and positive attitudes (OR = 14.96, 95% CI = 7.26–30.83) significantly increased the likelihood of engaging in preventive behaviors. In addition, younger age (OR = 9.41, 95% CI = 1.26–7.29), being married (OR = 3.03, 95% CI = 3.33–26.52), higher maternal educational level (OR = 2.99, 95% CI = 1.24–7.17), and father's employment status (OR = 1.67, 95% CI = 1.02–2.73) were identified as demographic factors effective in promoting preventive behaviors. Conclusion: The results suggest that enhancing Knowledge and fostering positive attitudes considerably improve preventive behaviors against microplastic pollution among students. Therefore, implementing targeted educational programs focusing on increasing knowledge and strengthening positive attitudes is essential for promoting preventive practices and mitigating the environmental impacts of microplastics.  </div> میکروپلاستیک‌, آگاهی, نگرش, رفتار, محیط‌زیست Microplastic, Knowledge, Attitude, Behavior, Environmental 713 730 http://ijhe.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3097-1&slc_lang=fa&sid=1 Sadegh Kazemi صادق کاظمی info.sadeghkazemi@gmail.com No Research Center for Emergency and Disaster Resilience, Red Crescent Society of the Islamic Republic of Iran, Tehran, Iran مرکز تحقیقات تاب‌آوری در حوادث و بلایا، جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران، تهران، ایران Fatemeh Rezaei فاطمه رضایی Rezaei@yahoo.com No Student Research Committee, Khoy University of Medical Sciences, Khoy, Iran کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده علوم پزشکی خوی، خوی، ایران Kimia Nazarzadeh کیمیا نظرزاده Nazarzadeh@yahoo.com No Student Research Committee, Khoy University of Medical Sciences, Khoy, Iran کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده علوم پزشکی خوی، خوی، ایران MoradAli Zareipour مرادعلی زارعی پور zareipoor_m@khoyums.ac.ir Yes Department of Public Health, Khoy University of Medical Sciences, Khoy, Iran گروه بهداشت عمومی، دانشکده علوم پزشکی خوی، خوی، ایران