Iranian Journal of Health and Environment

fa سنجش و ارزیابی مواجهه با پرتوهای یونیزان نشتی محیطی در مراکز پرتوپزشکی استان قزوین Assessment and evaluation of leakage ionizing dose from radiation medicine centers of Qazvin province عمومى General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه و هدف: اندازه گیری میزان نشت پرتوها در مراکز پرتوپزشکی برای حفاظت سلامت پرتوکاران و مراجعه کنندگان ضروری است. این پژوهش با هدف ارزیابی میزان مواجهه پرتوکاران (منطقه تحت کنترل) و مراجعه کنندگان (منطقه تحت نظارت) با پرتوهای یونیزان در مراکز پرتوپزشکی استان قزوین انجام شد. روش بررسی: این مطالعه توصیفی-مقطعی، بصورت سرشماری در 79 مرکز پرتو پزشکی انجام شد. مقدار دوز نشتی با دستگاه اتاقک یونش مدل FLUKE 451B اندازه گیری و برحسب μSv/h گزارش شد. با استفاده از الگوی کمیسیون حفاظت رادیولوژیکی آمریکا، میزان مواجهه در مناطق تحت کنترل و تحت نظارت برحسب mSv/year برآورد و در نهایت با شبیه سازی مونت کارلو، توزیع احتمالاتی میزان مواجهه پرتوکاران و مراجعه کنندگان تحلیل شد. یافته‌ها: میانگین دوز نشتی در مناطق تحت کنترل و نظارت به ترتیب در محدوده μSv/h 1/7-0/1 و μSv/h 2/19-0/1 شناسایی شد. میانگین دوز مواجهه سالانه پرتوکاران و مراجعه‌کنندگان به ترتیب mSv/year 0/3079±0/1755 و mSv/year 5-10×14/9±6/2 برآورد شد که دارای اختلاف معنادار بود (0/0001< p). مطابق نتایج شبیه سازی مونت کارلو، 93 درصد دوز مواجهه پرتوکاران در محدوده mSv/year 0/98-0/0 و 95 درصد دوز مواجهه مراجعه کنندگان در محدوده mSv/year 0/01-0/0 برآورد شد. نتیجه‌گیری: نتایج مطالعه نشان داد که دوز نشتی در مراکز پرتوپزشکی استان قزوین در محدوده مجاز قرار دارد. با این وجود، مشاهده مقادیر بالایی از نشت پرتوهای یونساز در بخش‌های سی‌تی آنژیوگرافی و پزشکی هسته‌ای، بر لزوم پایش مستمر، اجرای دقیق برنامه‌های کنترل کیفیت تجهیزات و رعایت اصول ALARA تاکید می کند. اگرچه نتایج مطالعه ماهیت مقطعی دارد، یافته‌ها می‌تواند مبنایی برای تدوین سیاست‌های ایمنی در سطح ملی قرار گیرد.  </div> <div style="text-align: justify;">Background and Objective: Measuring leakage radiation dose in radiology centers is essential for protecting public health. This study aimed to assess the exposure levels of radiation workers (in controlled areas) and visitors (in supervised areas) to ionizing radiation in radiology centers of Qazvin Province. Materials and Methods: This descriptive cross-sectional study was conducted as a census in 79 radiology centers across Qazvin Province. Leakage dose was measured using a FLUKE 451B ionization chamber and reported in μSv/h. Using the U.S. Radiological Protection Commission model, exposure in controlled and supervised areas was estimated in mSv/year. Finally, Monte Carlo simulation was applied to analyze the probabilistic distribution of exposure for workers and visitors. Results: The mean leakage dose in controlled and supervised areas was 0.1–1.7 μSv/h and 0.1–2.19 μSv/h, respectively. The mean exposure dose for radiation workers and visitors was estimated at 0.1755± 0.3079 mSv/year and 6.2 ±14.9×10⁻⁵ mSv/year, respectively, which showed a statistically significant difference (p< 0.0001). Based on Monte Carlo simulation results, 93 percent of exposure for workers fell within 0.0–0.98 mSv/year, and 95% of exposure for visitors fell within 0.0–0.01 mSv/year. Conclusion: The findings indicate that leakage doses in radiology centers of Qazvin Province are within permissible limits. However, the detection of elevated ionizing radiation leakage in CT angiography and nuclear medicine departments underscores the need for continuous monitoring and adherence to the ALARA principle. Although the study has a cross-sectional design, its results may serve as a basis for developing national radiation safety policies.  </div> پرتو یونیزان, دوز نشتی, مراکز پرتوپزشکی, پایش دوز, ALARA Ionizing radiation, Leakage dose, Radiology centers, Dose monitoring, ALARA 685 700 http://ijhe.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-682-4&slc_lang=fa&sid=1 Akram Samieifard اکرم سمیعی فرد samieifardakram2@gmail.com No Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health, Qazvin University of Medical Sciences, Qazvin, Iran گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی قزوین، قزوین، ایران Akram Bahojb Moqanian اکرم باحجب مقنیان akbahojb@gmail.com No Department of Environmental Health, Health Deputy, Qazvin University of Medical Sciences, Qazvin, Iran گروه سلامت محیط، معاونت بهداشتی، دانشگاه علوم پزشکی قزوین، قزوین، ایران Mehdi Ranjbaran مهدی رنجبران mehdiranjbaran90@yahoo.com No Non-Communicable Diseases Research Center, Research Institute for Prevention of Non-Communicable Diseases, Qazvin University of Medical Sciences, Qazvin, Iran مرکز تحقیقات بیماری‌های غیرواگیر، پژوهشکده پیشگیری از بیماری‌های غیرواگیر، دانشگاه علوم پزشکی قزوین، قزوین، ایران Hamid Karyab حمید کاریاب hkaryab@qums.ac.ir Yes Social Determinants of Health Research Center, Research Institute for Prevention of Non-Communicable Diseases, Qazvin University of Medical Sciences, Qazvin, Iran مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، پژوهشکده پیشگیری از بیماری های غیرواگیر، دانشگاه علوم پزشکی قزوین، قزوین، ایران