Iranian Journal of Health and Environment

fa ارزیابی ریسک و بار بیماری سرطان کولورکتال ناشی از مواجهه غذایی با نیترات در میوه و سبزیجات میادین تره‌بار شهر ری Risk assessment and disease burden of colorectal cancer attributable to dietary nitrate exposure from fruits and vegetables in Shahre-Rey market of fruits and vegetables عمومى General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه و هدف: میوه‌ها و سبزیجات با وجود ارزش تغذیه‌ای بالا، ممکن است به‌دلیل تجمع نیترات، سلامت عمومی را به خطر اندازند. این مطالعه با هدف ارزیابی ریسک بهداشتی ناشی از مواجهه غذایی با نیترات موجود در میوه‌ها و سبزیجات عرضه‌ شده در میادین میوه و تره‌بار شهر ری انجام شد. روش بررسی: در این مطالعه مقطعی، نمونه‌های سیب، پرتقال، سیب زمینی، پیاز، گوجه و خیار گلخانه‌ای و بوته‌ای به ترتیب به تعداد ۱۳، 12، ۲۲، ۱۸، ۲۴ و 32 مورد در پاییز و زمستان ۱۴۰۲ و بهار و تابستان ۱۴۰۳ جمع‌آوری و میزان نیترات آنها با روش اسپکتروفتومتری تعیین شد. شاخص مخاطره غیرسرطان‌زایی (HQ) بر اساس مقادیر نیترات محاسبه گردید. همچنین، با استفاده از داده‌های GBD، سهم نیترات در بار بیماری سرطان کولورکتال از طریق شاخص‌های YLD ،YLL و DALY برآورد شد. یافته‌ها: میانگین غلظت نیترات بین محصولات تفاوت زیادی داشت؛ بیشترین در خیار بوته‌ای (294/06mg/kg) و کمترین مربوط به سیب (51/99mg/kg) بود. برخی محصولات از حد مجاز استاندارد ملی فراتر رفتند. بیشترین ریسک غیرسرطان‌زایی در سیب‌زمینی (میانگین 0/231) مشاهده شد. سیب‌زمینی بالاترین نرخ سرطان کولورکتال (2/02 در هر 100 هزار نفر)، بیشترین DALY (23/15) و مرگ‌ومیر ناشی از نیترات را داشت؛ میانگین DALY برای سیب‌زمینی، پیاز و خیار گلخانه‌ای به‌ترتیب 107/38، 94/87 و 12/10 برآورد شد. نتیجه‌گیری: برخی محصولات کشاورزی، به‌ویژه سیب‌زمینی و پیاز، منبع مهمی از مواجهه غذایی با نیترات‌اند و می‌توانند در افزایش خطر سرطان کولورکتال نقش داشته باشند؛ پایش و مدیریت مستمر در این زمینه ضروری است.</div> <div style="text-align: justify;">Background and Objective: Despite their high nutritional value, fruits and vegetables may pose a risk to public health due to nitrate accumulation. This study aimed to assess the health risks associated with dietary exposure to nitrates present in fruits and vegetables sold in produce markets of Shahre-Rey. Materials and Methods: In this cross-sectional study, samples of apples, oranges, potatoes, onions, and both greenhouse- and field-grown tomatoes and cucumbers (n = 13, 12, 22, 18, 24, and 32, respectively) were collected during autumn and winter 2023 and spring and summer 2024. Nitrate concentrations were measured using a spectrophotometric method. The non-carcinogenic hazard quotient (HQ) was calculated based on the measured nitrate levels. In addition, using GBD data, the contribution of nitrate to the disease burden of colorectal cancer was estimated through YLL (Years of Life Lost), YLD (Years Lived with Disability), and DALY (Disability-Adjusted Life Years) indices. Results: The mean nitrate concentration varied significantly across the products, with the highest level found in field cucumbers (294.06 mg/kg) and the lowest in apples (51.99 mg/kg). In some products, nitrate levels exceeded the permissible limits set by the Iranian national standard. The highest non-carcinogenic risk was observed in potatoes, with a mean HQ of 0.231. Potatoes also had the highest incidence rate of colorectal cancer (2.02 per 100,000 population), the greatest DALY (23.15), and the highest nitrate-related mortality. The mean DALY attributed to nitrate exposure was estimated at 107.38 for potatoes, 94.87 for onions, and 12.10 for greenhouse cucumbers. Conclusion: Certain agricultural products, particularly potatoes and onions, are significant sources of dietary nitrate exposure and may contribute to an increased risk of colorectal cancer. Continuous monitoring and management of nitrate levels in these products are essential.  </div> نیترات, مواجهه غذایی, سرطان کولورکتال, بار بیماری (DALY) Nitrate, Dietary exposure, Colorectal cancer, Disease burden (DALY) 745 764 http://ijhe.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-366-3&slc_lang=fa&sid=1 Mehrdad Salami مهرداد سلامی mehrdad.salami85@gmail.com No Air Quality and Climate Change Research Center, Research Institute for Health Sciences and Environment, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran AND MPH Department, School of Public Health and Safety, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات کیفیت هوا و تغییر اقلیم، پژوهشکده علوم بهداشتی و محیط زیست، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران و گروه MPH، دانشکده بهداشت و ایمنی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران Reza Saeedi رضا سعیدی reza.saeedi@gmail.com No Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health and Safety, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت و ایمنی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران Ahmadreza Yazdanbakhsh احمدرضا یزدانبخش yazdan1339@gmail.com No Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health and Safety, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت و ایمنی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران Maryam Heydari مریم حیدری vida1heydari@gmail.com No Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health and Safety, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت و ایمنی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران Azita Mohagheghian آزیتا محققیان mohagheghian45@gmail.com@gmail.com No Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health, Gilan University of Medical Sciences, Rasht, Iran گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی گیلان، رشت، ایران Mehrnoosh Abtahi مهرنوش ابطحی mehrabtahi@sbmu.ac.ir Yes Air Quality and Climate Change Research Center, Research Institute for Health Sciences and Environment, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran AND Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health and Safety, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات کیفیت هوا و تغییر اقلیم، پژوهشکده علوم بهداشتی و محیط زیست، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران و گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت و ایمنی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران