Iranian Journal of Health and Environment

fa ارزیابی کیفیت منابع آب زیرزمینی آبخوان ورامین از نظر قابلیت شرب: آلودگی با فلزات سنگین Assessment of the quality of groundwater for drinking purposes in Varamin aquifer: heavy metals contamination آب WATER پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه و هدف: آبیاری زمین‌های کشاورزی با فاضلاب تصفیه شده در بخش عمده‌ای از دشت ورامین، تمرکز جمعیتی در مناطق شهری قسمت میانی دشت، و وجود صنایع، خطر بالفعل آلودگی فلزات سنگین آب‌های زیرزمینی دشت ورامین را افزایش داده است. از این رو در تحقیق حاضر، غلظت فلزات سنگین با هدف ارزیابی خطر آلودگی آب‌های زیرزمینی دشت ورامین از نظر قابلیت مصرف شرب بررسی شده است. روش بررسی: تعداد 78 نمونه آب زیرزمینی جمع آوری و غلظت یون‌های فلزی Cu، Pb، Zn، Cr، Cd، Fe، Co، و Mn اندازه گیری شد. آنالیز همبستگی دو متغیره برای توصیف ارتباط بین پارامترهای هیدروشیمی در منطقه ورامین به‌کار برده شده است. شاخص ارزیابی فلزات سنگین (Heavy Metal Evaluation Index or (HEI)) و شاخص آلودگی فلزات سنگین (Heavy Metal Pollution Index (HPI)) آب زیرزمینی به منظور تعیین قابلیت مصرف شرب در دشت ورامین تعیین گردید. یافته‌ها: غلظت میانگین کادمیم در دوره‌های خشک و تر به ترتیب برابر 5/7 و g/Lµ 8 و غلظت میانگین سرب آب‌های زیرزمینی دشت ورامین برابر g/Lµ 12/5 که بیشتر از مقدار مجاز شرب هستند. تحلیل همبستگی پیرسون (Pearson correlation analysis) داده‌های کیفی نمونه‌های آب زیرزمینی دشت ورامین، همبستگی قوی در میان برخی از جفت فلزات سنگین همانند Pb و Co با Cd، Cu و Mn را نشان می‌دهد که نمایانگر منابع مشترک آلودگی، وابستگی متقابل و رفتار یکسان در طول حرکت آن فلزات در محیط آبخوان است. نتایج به‌دست آمده از بررسی شاخص‌های ارزیابی فلزات سنگین (HEI) و شاخص آلودگی فلزات سنگین (HPI) موید آن است که آلودگی آبخوان ورامین نسبت به فلزات سنگین در اکثر بخش‌ها خطرناک نیست، اما در بخش‌هایی تغییرات شدید در غلظت برخی فلزات قابل مشاهده است. نتیجه‌گیری: احتمالا با توجه به تداوم منشاهای آلودگی در دشت ورامین، می‌توان انتظار داشت که در دراز مدت خطر آلودگی آب‌های زیرزمینی نسبت به فلزات سنگین ادامه یابد. لذا می‌بایست در خصوص آب برگشتی کشاورزی، دفع اصولی فاضلاب‌های صنعتی و خانگی، و همچنین کیفیت پساب منتقل شده از تهران به دشت اقدامات احیاء کننده به‌عمل آید.  </div> <div style="text-align: justify;">Background and Objective: Irrigation of agricultural lands with treated wastewater in the main part of the Varamin plain, the highly populated urban areas of the middle part of the plain, and the presence of industries have increased the actual risk of heavy metal contamination of groundwater. Therefore, the concentrations of heavy metals were investigated in this study in order to assess the risk of using groundwater of Varamin aquifer for drinking purposes. Materials and Methods: A total of 78 groundwater samples were collected to measure the concentrations of Cu, Pb, Zn, Cr, Cd, Fe, Co, and Mn ions. The bivariate correlation analysis has been used to describe the correlation between hydrochemical parameters in the Varamin area. Heavy Metal Evaluation Index (HEI) and Heavy Metal Pollution Index (HPI) of the groundwater were determined to determine the feasibility of drinking supply in Varamin plain. Results: The average concentrations of cadmium in dry and wet periods were 7.5 and 8 μg/L, respectively. In the wet period, the average concentration of lead in the groundwater of the Varamin plain was 12.5 μg/L. The concentrations of both heavy metals were more than the permissible amount for drinking. Pearson correlation analysis of qualitative data of the water samples of the Varamin plain showed a strong correlation between some heavy metals such as Pb and Co with Cd, Cu and Mn. This reflected a similar source of contamination of the groundwater, inter-correlations, and the same mobility behaviors in the aquifer media. The results obtained from HEI and HPI showed that the pollution of Varamin aquifer in most parts was not dangerous with respect to the heavy metals concentrations, but in some areas, significant variations in the concentrations of some metals can be observed. Conclusion: It may be expected that the risk of groundwater contamination continues with respect to heavy metals due to the persistence of contamination sources in the Varamin plain. Hence, some measured should be taken with regards to the agricultural recycle water, dispose of domestic and industrial wastewater, and the quality of transferring treated effluent from Tehran to the plain.  </div> فلزات سنگین, آب شرب, شاخص آلودگی آب, آبخوان ورامین Heavy metals, Drinking water, Water pollution index, Varamin aquifer 559 572 http://ijhe.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1248-1&slc_lang=fa&sid=1 Z Nejatijahromi زهره نجاتی جهرمی jahromi62@gmail.com Yes Department of Mining Geology and Water, Faculty of Geology Science, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran گروه زمین شناسی معدنی و آب، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران HR Nassery حمیدرضا ناصری H-nassery@sbu.ac.ir No Department of Mining Geology and Water, Faculty of Geology Science, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran گروه زمین شناسی معدنی و آب، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران M Nakhaei محمد نخعی nakhaeimohammad@gmail.com No Department of Geology, Faculty of Geology Science, Kharazmi University, Karaj, Iran گروه زمین شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه خوارزمی، کرج، ایران F Alijani فرشاد علیجانی falijani2000@yahoo.co.uk No Department of Mining Geology and Water, Faculty of Geology Science, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran گروه زمین شناسی معدنی و آب، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران